Geen CDA'er op Onderwijs gemiste kans

In dit artikel:

Formateur Rob Jetten (D66) heeft bij de kabinetsformatie portefeuilles verdeeld die politieke gevoeligheden accentueren: de VVD krijgt onder meer Financiën, Defensie en Justitie, terwijl D66 posities rond Landbouw en Klimaat veiligstelde—keuzes die al tot onvrede bij veel boeren hebben geleid.

Sommige departementen behandelen van oudsher onderwerpen met een sterke maatschappelijke lading. Medische ethiek kan in de komende kabinetsperiode onder het ministerie van Volksgezondheid (Sophie Hermans, VVD) of onder Langdurige Zorg (Mirjam Sterk, CDA) vallen; het CDA zou het laatste prefereren omdat ethische kwesties goed aansluiten bij de partijtraditie, ook al is de partij de afgelopen jaren gemodereerd. Bij Onderwijs viel het staatssecretariaat uiteindelijk niet aan het CDA maar aan de VVD; D66 zette Rianne Letschert, voormalig informateur en ervaren onderwijsbestuurder, op die portefeuille.

Die verdeling roept zorgen op over de vrijheid van onderwijs (artikel 23 Grondwet). Hoewel het artikel formeel onaangeroerd blijft, wijst het artikel erop dat de overheid in de afgelopen decennia steeds meer invloed op het onderwijs heeft gekregen. Bovendien bevat het regeerakkoord de uitvoering van het zogenoemde regenboogstembusakkoord (op initiatief van COC): maatregelen zoals aanpassing van kerndoelen en het schrappen van identiteitsverklaringen die orthodoxe scholen direct raken. Deze plannen kunnen botsten met de grondwettelijke ruimte voor bijzondere scholen, waardoor het kabinet praktisch beleid moet vinden om die spanning te oplossen.

Kort gezegd: personele keuzes in de formatie verschuiven bevoegdheden rond gevoelige dossiers, zetten christendemocratische invloed op Onderwijs terug en brengen conflicten tussen lhbti+-inclusie en vrijheid van onderwijs expliciet op de politieke agenda.