'Manosfeer' geen effect op stemkeuze jongeren: 'Veel ophef over iets saais'
In dit artikel:
Onderzoek naar het stemgedrag rond de Tweede Kamerverkiezingen van 2025 laat zien dat de groeiende zichtbaarheid van vrouwonvriendelijke ideeën in de zogenaamde manosfeer nauwelijks terug te vinden is in het stemhokje van jonge mannen. Politicoloog Roderik Rekker (Radboud Universiteit), die data uit het Nationaal Kiezersonderzoek (NKO) analyseerde en de resultaten woensdag in de Tweede Kamer presenteerde, stelt dat jongeren onder de 25 jaar niet vaker op radicaal-rechtse partijen stemmen dan 25‑tot‑65‑jarigen.
De manosfeer — een online ecosysteem van podcasts, fora en sociale media waar traditionele en vaak denigrerende opvattingen over mannelijkheid en de rol van vrouwen worden verspreid — krijgt steeds meer aandacht. Bekende figuren zoals Andrew Tate circuleren er veelvuldig, en sommige van de ideeën neigen naar vrouwenhaat. In Nederland vindt dit gedachtegoed vooral weerklank binnen Forum voor Democratie (FVD): zowel oud-leider Thierry Baudet als huidige lijsttrekker Lidewij de Vos hebben zich op verschillende manieren met aspecten daarvan geassocieerd, en FVD investeert zwaar in socialmediacampagnes die veel jongeren bereiken.
Toch vertaalt die online invloed zich niet in een structurele verschuiving van de jongerenscore richting radicaal rechts. Rekker wijst erop dat uitschieters — bijvoorbeeld FVD’s doorbraak in 2017, grotendeels geholpen door jonge kiezers — de indruk wekken dat jonge mannen massaal conservatief worden, terwijl de bredere data dat niet ondersteunen. Ook Europees onderzoek toont geen algemeen patroon van uitzonderlijk conservatieve jongere mannen; in sommige metingen zijn jonge mannen juist progressiever dan twintig jaar geleden.
Die progressieve beweging is in Nederland onder meer zichtbaar in stemmen voor partijen als de Partij voor de Dieren en GroenLinks. Politieke hergroeperingen — zoals GroenLinks en PvdA die samengingen in PRO — en verschillen tussen partijen maken de leeftijdsprofielen van kiezers interessant: sommige partijen (SP, CDA) hebben een relatief oudere achterban, deels door langdurige focus op thema’s die ouderen aanspreken zoals pensioenen en zorg, terwijl jongeren vaker afstand nemen van traditionele zuilpartijen.
Rekker concludeert dat leeftijd een sterke voorspeller van stemgedrag blijft, maar dat het sensationele beeld van een massale radicalisering van jonge mannen overdreven is. De observatie: het politieke gedrag van jongeren is complex en verschilt per partij en thema; termen als “zwevende kiezer” zeggen inmiddels weinig meer over de hedendaagse electorale realiteit.