Geef plantaardige melk hetzelfde belastingvoordeel als koemelk

In dit artikel:

Geachte ministers Heinen en Hermans — brief van Armanda Govers (LLM) pleit ervoor alle plantaardige melkdranken hetzelfde belastingvoordeel te geven als koemelk. In een Kamerbrief van juli 2025 staat dat de verbruiksbelasting op alcoholvrije dranken omgezet wordt naar een systeem gedifferentieerd naar suikergehalte. Diezelfde brief suggereert echter dat het vanuit gezondheidsperspectief niet logisch is om andere plantaardige zuiveldranken dan sojadrank uit te zonderen. Govers bestrijdt dit standpunt en onderbouwt waarom juist wél volledige vrijstelling voor alle plantaardige melk op zijn plaats is.

Belangrijkste punten uit de onderbouwing:
- Suiker: ongezoete plantaardige melk bevat doorgaans minder suikers dan koemelk (lactose). Een belasting die op suikergehalte is gebaseerd zou dus eerder plantaardige varianten belasten als die suikers bevat; Govers betoogt dat onbewerkt plantaardig aanbod juist gezondheidswinst oplevert.
- Vetten: koemelk bevat van nature transvetten en relatief veel verzadigd vet, stoffen die LDL-cholesterol verhogen en het risico op hart- en vaatziekten vergroten. Plantaardige melk levert doorgaans meer onverzadigd (gezond) vet en minder verzadigd/transvet.
- Eiwitargument: het bezwaar dat plantaardige melk minder eiwit bevat, is volgens Govers niet sterk omdat beleidsdoelstellingen juist inzetten op minder dierlijke en totaal minder eiwitinname en op verschuiving naar plantaardige eiwitbronnen (ministerie van LNV, begroting 2023).
- Wetenschappelijke bewijzen: een meta-analyse van de Erasmus Universiteit (2020) koppelt dierlijke eiwitten uit vlees en zuivel aan hogere sterfte en gezondheidsrisico’s, terwijl plantaardige eiwitten beschermend lijken. Een andere studie van dezelfde universiteit linkte zuivelfeiwitten aan een verhoogd risico op type 2 diabetes; er wordt ook gewezen op associaties tussen zuivelconsumptie en de ziekte van Parkinson.
- Calciumopname: de WHO meldt dat dierlijke eiwitten de uitscheiding van calcium verhogen, waardoor koemelk geen efficiënte bron van calcium zou zijn en de calciumbehoefte daardoor onnodig toeneemt.

Conclusie van Govers: vanuit gezondheidsperspectief is het juist logisch alle plantaardige melkdranken vrij te stellen van de gedifferentieerde verbruiksbelasting. Volgens haar zou zo’n maatregel leiden tot minder suikerconsumptie, lagere inname van trans- en verzadigd vet, meer gezonde onverzadigde vetten, en mogelijk een lager risico op hart- en vaatziekten en diabetes type 2, terwijl de calciumhuishouding efficiënter wordt.