Gedwongen produceren voor defensie: overheid wil bedrijven kunnen aanwijzen, lijst blijft geheim

In dit artikel:

Het kabinet wil in een noodsituatie bedrijven in de Nederlandse defensie-industrie kunnen dwingen om mee te draaien voor de krijgsmacht. Minister Heleen Herbert van Economische Zaken stuurt daarvoor woensdag een nieuwe wet naar de Raad van State. Die moet de overheid meer grip geven op productiecapaciteit, aanvoerketens en voorraden van relevante bedrijven, en in het uiterste geval zelfs toestaan dat voorraad wordt gevorderd zodat die niet naar andere klanten of landen verdwijnt.

De wet is bedoeld voor uitzonderlijke omstandigheden, zoals oorlog. Eerst wordt bedrijven gevraagd om vrijwillig bij te springen; pas als dat niet genoeg is, kan de overheid hen verplichten. Volgens Herbert gaat het om een kleine, vooraf bekende groep bedrijven, met afspraken en een vergoeding. De lijst blijft geheim uit veiligheidsoverwegingen en kan later worden aangepast.

Het is nadrukkelijk niet de bedoeling dat willekeurige producenten worden omgevormd tot wapenfabrieken. De focus ligt op bedrijven die al dicht tegen defensieproductie aan zitten, al kunnen ook leveranciers van bijvoorbeeld medische spullen worden ingezet als dat in een oorlog nodig is. Daarnaast wil het kabinet bepaalde defensiebedrijven een kwaliteitsstempel geven, zodat zij makkelijker buitenlandse opdrachten kunnen binnenhalen. De wet zou volgens de planning in 2027 moeten ingaan.