Gedupeerden bankfraude krijgen sneller schade vergoed, ook bij nalatigheid

In dit artikel:

De Commissie van Beroep van Kifid heeft in een recente uitspraak bepaald dat banken slachtoffers van zogenaamde bankhelpdeskfraude veel sneller volledig moeten vergoeden, ook wanneer de klant deels nalatig is geweest. Bankhelpdeskfraude werkt doordat oplichters zich voordoen als bankmedewerker en met al bestaande klantgegevens mensen manipuleren om bijvoorbeeld zescijferige codes of toegang te geven; zo kunnen zij rekeningen koppelen en geld wegsluizen. Deze vorm van fraude veroorzaakt jaarlijks duizenden slachtoffers en voor tientallen miljoenen euro’s aan schade, naast aanzienlijke emotionele schade bij gedupeerden.

De uitspraak volgde op een zaak tegen bunq: via phishing hadden oplichters informatie buitgemaakt, een apparaat aan de rekening gekoppeld en vervolgens meer dan €50.000 overgeboekt. Bunq had aanvankelijk uit coulance 70 procent willen vergoeden; Kifid vindt dat de bank de volledige schade moet betalen. Hierbij oordeelt de commissie dat alleen in het uitzonderlijke geval sprake is van grove nalatigheid—namelijk wanneer een consument zich bewust is dat hij het doelwit is van bankhelpdeskfraude en toch de instructies van iemand die zich voordoet als bankmedewerker opvolgt. Omdat deze fraude juist draait om manipulatie en het wekken van vertrouwen, ligt de bewijslast voor grove nalatigheid hoog.

De uitspraak is bindend voor alle bij Kifid aangesloten banken, maar heeft geen terugwerkende kracht voor eerdere dossiers. Kifid behandelt jaarlijks enkele tientallen klachten over dergelijke vergoedingen. De nieuwe lijn betekent een duidelijk koerswijziging ten opzichte van eerdere uitspraken waarin de lat voor grove nalatigheid lager lag. Voor banken kan dit leiden tot hogere uitbetalingen en stimuleert het aandacht voor preventie, klantvoorlichting en detectiesystemen; de Nederlandse Vereniging van Banken bestudeert de uitspraak nog.