Geduld EU is op: naast heffing ligt ook 'handelsbazooka' klaar voor de VS
In dit artikel:
Na weken van escalatie hebben de 27 EU-lidstaten gezamenlijk een tegenpakket van ongeveer 93 miljard euro aangekondigd als antwoord op nieuwe Amerikaanse importheffingen die president Donald Trump dit weekend aankondigde voor acht Europese landen die betrokken zijn bij een Groenland-missie. Trump kondigde een importtarief van 10 procent aan dat volgens hem per 1 februari ingaat; als dat gebeurt, zullen de Europese tegenheffingen ook van kracht worden.
De EU activeerde een eerder opgestelde lijst met heffingen die vorig jaar was gemaakt tijdens handelsspanningen met de VS—destijds ingetrokken na een akkoord, maar nu weer uit de la gehaald na een spoedvergadering. De voorgestelde tegenmaatregelen richten zich onder andere op Amerikaanse producten zoals spijkerbroeken, motoren en vliegtuigen; economen wijzen erop dat deze goederen voornamelijk in regio’s worden gemaakt waar veel Trump-aanhang woont, waardoor de EU hoopt politieke druk op zijn binnenlandse achterban uit te oefenen.
Naast tariefmaatregelen beschikt de EU over het zogenoemde antidwanginstrument, in de Brusselse wandelgangen ook wel de "handelsbazooka" genoemd. Daarmee kan Europa Amerikaanse bedrijven de toegang tot de interne markt ontzeggen. Het instrument is al gereed, maar werd tot nu toe vooral gezien als dreigement; Frankrijk en vooral president Emmanuel Macron hebben herhaaldelijk aangedrongen op inzet ervan, en sommige EU-beleidsmakers vinden de kans op daadwerkelijk gebruik nu realistischer.
Analisten noemen de harde lijn begrijpelijk: met een bondgenoot die openlijk gebiedsambities uit en handelsdruk uitoefent, wil de EU laten zien dat ze tegensturing kan bieden. Tegelijk waarschuwen zij voor grenzen aan deze confrontatie: escalatie kan de relatie met de VS ernstig beschadigen, met potentiële gevolgen voor veiligheidssamenwerking en situaties als het conflict in Oekraïne. De EU probeert daarom alle opties zichtbaar op tafel te leggen—zowel om Trump af te schrikken als om in vredestijd invloed en marktkracht als drukmiddel te behouden.
Ook geopolitieke psychologie speelt een rol; beleidsadviseurs suggereren dat Europa Trumps drang naar prestige kan aanspreken door te benadrukken welke erfenis hij achterlaat als hij NAVO-relaties en westerse solidariteit uitholt. Kortom: de EU combineert economische vergelding met de dreiging van zware marktbeperkingen, terwijl ze de risico’s van verdere escalatie probeert af te wegen.