Gedoe over 'grootste StemWijzer van Nederland': partijen missen hete hangijzers

In dit artikel:

In Amsterdam is veel onrust over de StemWijzer voor de gemeenteraadsverkiezingen van 18 maart. Burgemeester Femke Halsema noemde de Amsterdamse versie bij de lancering de grootste van Nederland: 34 partijen hebben de 30 stellingen ingevuld — zelfs meer dan bij landelijke verkiezingen — maar dat leidde juist tot veel kritiek en twijfels over representatie en formulering.

Zes partijen uit de huidige raad (D66, VVD, PvdD, Volt, JA21 en CDA) protesteerden al vóór de lancering omdat volgens hen belangrijke thema’s ontbreken. Als voorbeelden worden het controversiële erotisch centrum en concrete stellingen over bouwambities genoemd. ProDemos, dat de StemWijzer samenstelde, reageert dat stellingen waarop alle partijen het eens zouden zijn weinig keuzewaarde hebben; volgens hen was er weinig politieke steun voor het erotisch centrum. Wel staat er een vraag over een totaalverbod op raamprostitutie, waar momenteel geen enkele raadsfractie voor is.

Andere kritiek richt zich op onduidelijke of ongenuanceerde bewoordingen. Tegenstanders van windturbines voelen zich in de knel gezet door de stelling die alleen nieuwe turbines in het Westelijk Havengebied toestaat: zij willen helemaal geen molens en kunnen daardoor niet hun werkelijke standpunt aangeven zonder tussen sterke voor- en tegenstanders terecht te komen. De grootste felle reactie ging uit naar de stelling over verlengde sluitingstijden van horeca; coalitiepartijen antwoorden daarin met instemming, terwijl hetzelfde stadsbestuur juist eerder vroegtijdige sluitingstijden invoerde — voor sommige partijen reden om van kiezersbedrog te spreken.

Ook de positie van fusiepartijen zorgt voor wrijving. PvdA en GroenLinks voeren straks samen campagne maar hebben afzonderlijk ingevuld en afzonderlijk stellingen aangedragen (ieder drie). Lokale partijen vinden dat dit dubbel invloed geeft bij het samenstellen van de vragenlijst; ProDemos stelt dat het stembiljet leidend is en daarom beide partijen apart meeneemt. De organisatie controleert op consistentie, maar accepteert dat partijen soms genuanceerde of gebiedsgebonden antwoorden geven.

Volgende week verschijnt een tweede stemhulp, KiesKompas, die wél een stelling over het erotisch centrum bevat, windturbines duidelijker formuleert en partijen verplicht bewijs voor hun standpunten aan te leveren.