Gebruikers slepen Meta en Google voor de rechter om 'verslavende' apps

In dit artikel:

In de VS is recent een rechtszaak aangevangen tegen techreuzen Meta (Facebook, Instagram) en Google (YouTube). Aanklager is een inmiddels 20‑jarige vrouw, aangeduid als KGM, die stelt dat de platforms bewust zodanig zijn ontworpen dat ze verslavend werken. Zij beweert dat dat haar al op jonge leeftijd in een afhankelijkheidsrelatie bracht en dat het gebruik depressieve klachten en suïcidale gedachten verergerde; daarom eist ze aansprakelijkheid van de bedrijven.

TikTok en Snapchat stonden aanvankelijk ook op de lijst, maar die bedrijven bereikten al een onbekende schikking met KGM. Een nadelige uitspraak voor Meta en Google kan duizenden soortgelijke zaken in Californië en daarbuiten beïnvloeden, waardoor precedent ontstaat.

Centrale juridische vragen betreffen wat de bedrijven wisten over de schadelijke effecten van hun ontwerpkeuzes en of er causaal verband is tussen het platformgebruik en de gezondheidsklachten. Advocaat en rechtsgeleerde Elbert de Jong benadrukt dat zowel kennis van risico’s als het aantonen van verbanden cruciaal en complex zijn. Interne documenten, waaronder materiaal dat klokkenluider Frances Haugen in 2021 lekte, zullen een belangrijke rol spelen omdat ze mogelijk aantonen dat bedrijven op de hoogte waren van negatieve effecten op jongeren.

De zaak duurt naar verwachting zes tot acht weken; Meta‑topman Mark Zuckerberg moet persoonlijk verschijnen, tijdstip nog onbekend. Amerikaanse media trekken parallellen met eerdere claims tegen de tabaksindustrie.

Ook in Europa leeft debat: de Europese Commissie berispte onlangs TikTok wegens verslavende functies, en Europarlementariër Kim van Sparrentak ziet de Amerikaanse rechtszaak als mogelijk bewijs waarmee Europa strenger kan optreden tegen manipulatieve en schadelijke ontwerppraktijken van sociale platforms.