Gaza-protest bijna verdwenen van festivalpodia, maar activisme bij artiesten niet: "Ik zeg wat er op mijn lever ligt"

In dit artikel:

Het brede Gaza-activisme op de festivalpodia is deze zomer grotendeels verdwenen. Waar tijdens de vorige festivalzomer artiesten geregeld “Free Palestine” riepen, Palestijnse kleuren of watermeloenen gebruikten en soms expliciet over genocide spraken, zijn zulke statements nu veel schaarser. Volgens ethicus Ignaas Devisch (UGent) weerspiegelt dat de afgenomen aandacht voor Gaza in de hele samenleving. Ook de media berichten er minder over, hoewel het geweld voortduurt. Bij langdurige tragedies treedt gewenning op en wanneer een conflict minder sterk leeft, spreken mensen zich ook in andere contexten minder snel uit.

Devisch verwacht niet meteen een nieuwe brede protestgolf. Hij denkt dat een nieuwe escalatie, mogelijk rond de verkiezingen in oktober of de herdenking van het uitbreken van het geweld, de aandacht opnieuw kan aanwakkeren. Daarnaast maken conflicten zonder duidelijk einde — zoals die in Gaza en Oekraïne — het moeilijker om blijvend belangstelling te vragen.

Er zijn wel uitzonderingen. De Belgische rapper DIKKE bracht op Pukkelpop samen met Kaat Van Stralen het nummer ‘Masker af’, waarin al vroeg het woord ‘genocide’ valt. Hij zegt dat die term spontaan in de tekst terechtkwam en voor hem gevoelsmatig juist is. DIKKE sprak vorig jaar op Rock Werchter uitgebreid zijn steun aan Palestina uit, nadat beelden van gebombardeerde ziekenhuizen hem diep hadden geraakt. De vele reacties van het publiek vormden mede de aanleiding voor het nieuwe nummer. Dit jaar had hij geen afzonderlijke podiumboodschap voorbereid.

Ook de Noord-Ierse hiphopgroep Kneecap sprak op Rock Werchter openlijk steun uit aan de Palestijnen en richtte zich scherp tegen de Israëlische premier Benjamin Netanyahu. De groep voelt zich door de geschiedenis van Noord-Ierland al langer verbonden met de situatie in Gaza. Andere protestgerichte acts, zoals Kaat Van Stralen, de Nederlandse hiphopgroep IJsland en de Britse punkband Lambrini Girls, bleven eveneens maatschappijkritische boodschappen brengen, onder meer tegen politici, kapitalisme, fascisme en extreemrechts.

Daarnaast ontstond discussie over de Nederlandse protestzangeres Sophie Straat. Zij vroeg tijdens optredens, onder meer op de Gentse Feesten, witte mannen om naar achteren te gaan om ruimte te maken voor vrouwen, queer personen en mensen van kleur. Na meer dan tweehonderd klachten oordeelde gelijkekansencentrum Unia dat haar oproep niet discriminerend was. Volgens Devisch kreeg deze ene uitspraak buitenproportioneel veel aandacht, in een klimaat waarin identiteitskwesties en het debat over ‘woke’ sterk gepolariseerd zijn.

Devisch ziet de festivalpodia daarmee als een weerspiegeling van bredere maatschappelijke aandacht en verontwaardiging. DIKKE zegt dat hij zich op het podium uitspreekt over wat hem op dat moment raakt en zijn gevoelens steeds minder vooraf probeert te filteren.