Gaza en Oekraïne hadden Trump kunnen leren dat vrede sluiten niet simpel is
In dit artikel:
President Trump ziet zich in weken van chaotische diplomatie geconfronteerd met de harde realiteit dat conflictsituaties zich niet laten beslissen met bombastische aankondigingen op zijn eigen platform. Deze les tekent zich af in de pogingen van zijn regering om oorlogen in Iran, Gaza en Oekraïne te beëindigen: grootse retoriek wordt niet gevolgd door even groot resultaat.
Afgelopen woensdag stelde Trump dat er mogelijk dit weekend een voorlopige vredesovereenkomst met Iran kon worden bereikt. De Iraanse minister van Buitenlandse Zaken Abbas Araghchi reageerde nuchter: er is volgens hem “geen significante vooruitgang geboekt.” Die tegenstrijdigheid illustreert een breder patroon: Trump kondigt successen aan, maar de daadwerkelijke afwikkeling stokt of blijft uit.
In Gaza is dat patroon het duidelijkst zichtbaar. Trumps vredesplan van september, gepresenteerd als een kapstok voor blijvende vrede, heeft in de praktijk weinig opgeleverd. Hoewel er ruilen van gevangenen en een de facto staakt-het-vuren waren, zijn de belangrijkste voorwaarden van het plan niet gerealiseerd: Israël heeft zijn troepen niet teruggetrokken en neemt zelfs meer terrein in; Hamas is niet ontwapend; een internationale vredesmacht ontbreekt; en het door de VS beloofde toezicht op een Palestijnse overgangsregering functioneert nauwelijks. De door Trump persoonlijk geleide Vredesraad heeft geen geld ontvangen; toezeggingen van 17 miljard dollar zijn niet overgemaakt terwijl de wederopbouwbehoefte volgens EU en VN op meer dan 61 miljard euro voor de komende tien jaar wordt geschat. De humanitaire situatie blijft kritiek: grootschalige puinruiming is niet begonnen en veel Gazanen leven in tentenkampen of ruïnes. Intussen zet premier Netanyahu de druk op met plannen om tot 70 procent van Gaza te bezetten, wat Trumps plan verder ondermijnt.
Ook in Oekraïne is de beloofde snelle afsluiting van het conflict uitgebleven. Tijdens de campagne beloofde Trump een einde “binnen 24 uur”; zijn beleid kenmerkte zich daarna door wispelturige, persoonlijk gedreven diplomatie. Zakenman Steve Witkoff presenteerde een 28-puntenplan dat door veel betrokkenen als te pro-Russisch werd bestempeld, waarna Oekraïne en Europese bondgenoten het Witte Huis probeerden bij te sturen. Directe besprekingen tussen Oekraïne en Rusland vonden plaats in de Verenigde Arabische Emiraten en Zwitserland, maar leverden geen doorbraak op; verdere rondes werden uitgesteld, onder meer wegens de focus op de Iranoorlog. President Zelensky heeft vervolgens publiekelijk opgeroepen tot hervatting van gesprekken. Buitenlandsminister Marco Rubio heeft erkend dat de onderhandelingen momenteel stil liggen.
Kortom: de Verenigde Staten treden op als bemiddelaar op meerdere fronten, maar de combinatie van hoge verwachtingen, persoonlijke profilering en gebrekkige uitvoering zorgt ervoor dat beloofde vredesoplossingen steeds vaker niet materialiseren. De diplomatieke energie lijkt nu tijdelijk verschoven naar de poging om de confrontatie met Iran te beteugelen, terwijl de conflicten in Gaza en Oekraïne onopgelost blijven.