Gasunie-dochter: 'Nederland niet goed voorbereid op langdurig gebrek aan gasimport'

In dit artikel:

Gasunie Transport Services waarschuwt dat Nederland niet voldoende is voorbereid op een maandenlange onderbreking van de gasaanvoer en daarom dringend een strategische noodvoorraad nodig heeft. De analyse, gepubliceerd woensdag, constateert dat Nederland wel is ingericht op korte storingen maar onvoldoende veerkracht heeft voor langdurig wegvallend aanbod; dat kan leiden tot scherpe prijsstijgingen en aanzienlijke economische schade. Dataverzamelaar Agsie meldt dat de gasvoorraad woensdag nog maar 8,97 procent bedroeg, terwijl het stookseizoen loopt tot eind april.

De huidige Nederlandse wettelijke regeling kent een strategische reserve voor olie, niet voor gas. Gasunie wijst erop dat er in de vier grote ondergrondse opslaglocaties circa 300 terrawattuur kussengas aanwezig is — gas dat normaal permanent in de bodem blijft om druk en bodemdaling te beheersen — en adviseert om in noodsituaties een deel daarvan vrij te maken om tekorten te dempen. Volgens Gasunie-ceo Willemien Terpstra zou het daarmee in ernstige crises mogelijk zijn Groningen niet opnieuw te openen; politiek gezien vroeg JA21 daar wel om, maar een Kamermeerderheid wijst dat vanwege schade door aardbevingen af.

De gasmarkt reageert nerveus sinds de prijsstijging na het uitbreken van het conflict in het Midden-Oosten op 28 februari, ook al haalt Nederland veel pijpleidinggas uit Noorwegen en voelde het relatief weinig van een Qatarese productiestop. Een praktisch probleem is het bijvullen van de voorraden vanaf 1 april: door geopolitieke spanningen en hogere prijzen kan vullen duur worden en marktpartijen kunnen terughoudend zijn. Als de bergingen deze zomer niet voldoende gevuld raken, kan de overheid een ‘vulagent’ aanwijzen die namens het land voorraden bijvult.

Gasunie zelf investeert de komende vijf jaar circa 10,5 miljard euro, grotendeels in de energietransitie. Tegelijk nam het aardgasverbruik vorig jaar met ongeveer 17 procent toe doordat elektriciteitscentrales vaker gas inzetten om schommelingen in zon- en windproductie te compenseren. Gasunie pleit erom die mix van maatregelen en beleidskeuzes te gebruiken om vóór de winter 2026–2027 over een voldoende grote noodvoorraad te beschikken.