Gaat het kabinet vallen door nieuwe D66-blunders? Dit moet u weten

In dit artikel:

De positie van minister van Defensie Elanor Boekholt-O’Sullivan (D66) brengt premier Rob Jetten mogelijk in politieke problemen. Aanleiding is een gewijzigd antwoord op Kamervragen over de vraag of het kabinet vóór haar benoeming op de hoogte was van omstreden dossiers uit haar Defensieverleden.

In de eerste versie van het antwoord, ondertekend door staatssecretaris Derk Boswijk mede namens Jetten, stond dat de door de Kamer genoemde informatie bekend was, maar geen belemmering vormde voor Boekholts benoeming. Een dag later werd juist die passage aangepast. De nieuwe tekst vermeldt niet langer expliciet dat de twee dossiers bekend waren, maar stelt alleen dat uiteindelijk geen beletsel voor haar benoeming werd vastgesteld. Het kabinet heeft niet toegelicht waarom het al gepubliceerde antwoord op dit gevoelige punt is herschreven.

De Kamervragen waren ingediend vanwege twee klokkenluiderskwesties uit Boekholts periode bij de luchtmachtbasis Eindhoven. De eerste betreft militair Victor van Wulfen, die misstanden rond vliegveiligheid meldde. Een integriteitsonderzoek concludeerde in 2015 dat Defensie op meerdere niveaus tekort was geschoten. Later ontstond opnieuw een conflict over de behandeling van Van Wulfen. Daarbij is onder meer bekend geworden dat Boekholt contact had met een ambtenaar die een bezwaarzaak voorbereidde.

Het tweede dossier gaat over jarenlang onjuist gedeclareerde dienstreizen en het gebruik van een Defensievliegtuig voor een omstreden vlucht naar Perugia. Volgens het Huis voor Klokkenluiders had Defensie bepaalde gedragingen ten onrechte niet als misstand aangemerkt. Ook is er discussie over een aangifte bij de Koninklijke Marechaussee. Boekholt schreef intern dat zij die conform afspraak had gedaan, maar verklaarde later onder ede dat zij vanwege de declaratiekwestie geen aangifte had gedaan. Het kabinet ziet daarin geen tegenstrijdigheid, maar heeft die uitleg volgens het artikel niet nader onderbouwd.

De partij DNA vroeg welke informatie tijdens de screening van Boekholt beschikbaar was over deze dossiers, eerdere integriteitsonderzoeken en een nog lopende rechtszaak tegen de Staat. Die zaak over een van de klokkenluiderskwesties dient eind januari. Volgens het artikel was het verleden bovendien al langer binnen D66 bekend. Van Wulfen was partijlid, had eerder contact met oud-D66-leider Alexander Pechtold en bracht de kern van zijn dossier in 2025 opnieuw onder de aandacht van de partij.

Jetten staat extra in beeld omdat hij tijdens de kabinetsformatie zelf formateur was en het vertrouwelijke gesprek met Boekholt voerde over mogelijke belemmeringen voor haar benoeming. Volgens het Handboek voor bewindspersonen bespreekt de formateur met kandidaten relevante feiten en onderzoekt hij of er een beletsel uit hun verleden bestaat. Hoewel Boswijk het Kamerantwoord als eerste ondertekende, kan Jetten zich volgens de auteur daarom politiek niet volledig achter hem verschuilen. De inhoud van het gesprek met Boekholt valt onder de vertrouwelijkheid, maar de premier blijft wel aanspreekbaar op het verloop van de formatie.

De gewijzigde beantwoording neemt de onduidelijkheid niet weg, maar vergroot die volgens het artikel juist. Onduidelijk blijft of de eerste formulering onjuist was, of de dossiers wel degelijk bekend waren en wie daar vóór de benoeming van op de hoogte was. Het kabinet blijft achter Boekholt staan en wijst een onafhankelijk onderzoek af. Nieuwe Kamerdebatten en de openbare rechtszaak kunnen de druk verder opvoeren. Daarmee gaat de kwestie niet meer alleen over Boekholts handelen bij Defensie, maar ook over wat Jetten wist, wat tijdens de screening is besproken en waarom de beantwoording achteraf werd aangepast. Een mogelijk politiek probleem voor één minister dreigt zo uit te groeien tot een bredere verantwoordelijkheid voor de premier en het kabinet.