Gaat de VS over tot militaire actie in Cuba? 'Ze voelen de dreiging'
In dit artikel:
De Amerikaanse justitie heeft de 94-jarige ex-leider van Cuba, Raúl Castro, formeel beschuldigd van moord en samenzwering in verband met het neerhalen van twee Amerikaanse vliegtuigen in 1996. Volgens Washington werden die toestellen bestuurd door Cubaanse ballingen die – naar Cubaans zeggen – pamfletten boven Havana verspreidden. De VS willen Castro persoonlijk verantwoordelijk houden; bij een veroordeling staat mogelijk een levenslange gevangenisstraf, al is Castro volgens berichten tenger van gezondheid en slecht ter been en spraakzaamheden beperken hem.
De aanklacht valt samen met een verslechtering van de betrekkingen tussen Washington en Havana. Sinds februari heeft de VS olieexport naar Cuba grotendeels geblokkeerd, wat heeft geleid tot ernstige brandstof- en stroomtekorten en schaarste van basisgoederen. Amerikaanse leiders, waaronder voormalig president Trump en minister Marco Rubio, voeren stevige retoriek richting het Cubaanse regime; Rubio plaatste recent een videoboodschap gericht aan de Cubaanse bevolking en gaf corruptie van de leiding de schuld van de crisis.
In Cuba zelf tekenen verslaggevers en bezoekers verslechterende levensomstandigheden: frequent uitvallende stroom, geen brandstof voor generatoren, lege schappen en lange rijen bij staatswinkels. CNN- en andere correspondenten in Havana melden dat de situatie zelfs tot gebrek aan toiletpapier in sommige gebouwen heeft geleid. Thomas van den Elshout, Latijns-Amerikaredacteur die Cuba afgelopen jaar bezocht, schetst een eiland waar de blokkade het al bestaande economische verval heeft verscherpt; buiten de hoofdstad zouden stroomstoringen en schaarste nog ernstiger zijn.
Veel Cubanen die met buitenlandse media spraken tonen zich niet panisch over een mogelijke invasie; enkelen zeggen dat zij liever geen militaire interventie zien, anderen reageren berustend. Tegelijk waarschuwen Cubaanse functionarissen dat de constante vijandigheid en uitspraken over "klaarstaan om Cuba over te nemen" dialoog en vertrouwen ondermijnen.
Militair gezien zijn er signalen van verhoogde paraatheid: Amerikaanse verkenningsvluchten nabij Cuba worden publiek gevolgd en het Pentagon zou interventieplannen hebben, al kunnen die worden beperkt door middelen en geopolitieke afleidingen. Havana zegt zich te wapenen, organiseert burgerlijke militaire trainingen en zou wapens en onbemande vliegtuigen hebben aangeschaft — berichtgeving over circa 300 drones werd door Cuba ontkend.
De zaak tegen Raúl Castro is zowel juridisch als symbolisch beladen: het treft een van de laatste overlevende gezichten van de Cubaanse revolutie en komt op een moment van diepe economische en diplomatieke spanning tussen de twee landen. Zijn hoge leeftijd en fragiele gezondheid kunnen het praktisch moeilijk maken om de rechtszaak volledig uit te voeren, maar Washington benadrukt dat het zijn burgers niet vergeet.