FVD wil de Syriërs terug, maar Van den Brink durft niet: pas na 95 dagen ziet zijn ministerie het fraudegevaar van de vlucht uit Damascus

In dit artikel:

Sinds 2 juli vliegt Syrian Airlines drie keer per week rechtstreeks van Damascus naar Schiphol. Pas op 5 oktober plaatste asielminister Bart van den Brink (CDA) Damascus International Airport op de lijst van risicoluchthavens. Sinds 15 oktober moeten luchtvaartmaatschappijen van iedere passagier zonder Nederlands paspoort een kopie van het reisdocument maken en die zes maanden bewaren. Volgens het ministerie moet de maatregel illegale migratie en identiteits- en documentfraude tegengaan.

De regeling werd versneld ingevoerd omdat sprake zou zijn van een verhoogd risico. De auteur vindt die uitleg ongeloofwaardig, omdat de vluchten al ruim drie maanden werden uitgevoerd voordat het ministerie ingreep. Volgens het artikel was de komst van de lijndienst bovendien al in juni bekend. Ook bezocht Van den Brink die maand samen met minister Berendsen Damascus, waar zij spraken met president Ahmed al-Sharaa over onder meer veiligheid, stabiliteit en terugkeer.

Het ministerie heeft niet bekendgemaakt hoeveel reizigers in de periode vóór de nieuwe controle zonder geldige documenten aankwamen of in Nederland asiel aanvroegen. De auteur verwijt Van den Brink daarom dat hij achter de feiten aanloopt. Daarbij wordt gewezen op een ambtsbericht van Buitenlandse Zaken uit maart, waarin staat dat valse en frauduleus verkregen documenten in Syrië nog steeds in omloop zijn, ook al zou fraude sinds de val van het regime minder vaak voorkomen.

De kritiek richt zich ook op het Syriëbeleid van het kabinet. Nederland onderhoudt inmiddels directe luchtverbindingen met Damascus, werkt aan samenwerking rond wederopbouw en terugkeer en heeft volgens het artikel 15 miljoen euro toegezegd aan een wederopbouwfonds. Tegelijkertijd herbeoordeelt het kabinet tijdelijke verblijfsvergunningen van Syrische statushouders niet. Op 1 april hadden volgens een antwoord van Van den Brink 70.840 Syriërs zo’n vergunning.

Op 7 oktober wees Van den Brink een motie van JA21 af om die vergunningen direct opnieuw te beoordelen. De motie werd later met 73 tegen 77 stemmen verworpen. Ook twee moties van FVD-Kamerlid Tom Russcher haalden geen meerderheid: één vroeg om herbeoordeling met het oog op intrekking en terugkeer, de andere om duidelijkheid over wat gedwongen terugkeer nog in de weg staat. Van den Brink zei dat de regering prioriteiten moet stellen en diplomatiek zorgvuldig moet handelen. Volgens het kabinet overweegt 58 procent van de Syriërs in Nederland terugkeer als de omstandigheden verbeteren.

De auteur pleit ervoor dat het ministerie de cijfers over de Damascusvluchten openbaar maakt, alsnog begint met de herbeoordeling van tijdelijke verblijfsvergunningen en terugkeer organiseert voor Syriërs die geen verblijfsrecht meer hebben. Het stuk heeft daarmee een uitgesproken politieke stellingname: de regering zou wel diplomatieke en financiële samenwerking met Syrië aangaan, maar terugkeer van Syrische statushouders onvoldoende uitvoeren.