FVD wil AZC's stoppen bij gemeenteraadsverkiezingen: 'In Westland al gelukt' - strijd tegen Spreidingswet

woensdag, 11 februari 2026 (19:06) - Dagelijkse Standaard

In dit artikel:

Het landelijke asieldebat spitst zich toe op de recently ingevoerde Spreidingswet, die het kabinet nodig acht om de opvang van vluchtelingen eerlijker over gemeenten te verdelen. Voorstanders (VVD, CDA, D66) vinden wetgeving noodzakelijk omdat te veel gemeenten opvang uitstellen en dat de druk op opvangplekken zoals Ter Apel daardoor oploopt. Tegenstanders noemen de regeling een “spreidingsdictaat”: ze vrezen dat quota en aanwijzingen van provincie of Rijk lokale gemeenteraden kunnen passeren en daarmee lokale zeggenschap ondermijnen.

Met de gemeenteraadsverkiezingen van 18 maart in zicht heeft Forum voor Democratie het onderwerp tot speerpunt gemaakt. FVD zet in op het blokkeren van nieuwe AZC’s en maximale weerstand tegen gedwongen plaatsing vanuit Den Haag. Als voorbeeld noemt de partij Westland, waar een lokale coalitie zich tegen gedwongen opvang heeft gekeerd en geen nieuw AZC wil realiseren — volgens FVD bewijs dat lokaal verzet effect kan sorteren als een partij voldoende zetels behaalt.

Critici wijzen echter op de juridische instrumenten van provincies en het Rijk om locaties alsnog aan te wijzen wanneer gemeenten structureel weigeren; een volledige blokkade is dus niet zonder meer haalbaar. Wel kan politieke macht in een gemeenteraad invloed hebben op tempo, locatiekeuze en onderhandelingsruimte. Daarnaast benadrukken tegenstanders dat opvang een nationale verantwoordelijkheid blijft en dat harde lokale blokkades leiden tot bestuurlijke conflicten.

De komende gemeenteraadsverkiezingen fungeren daardoor als lakmoesproef: hoeveel gewicht kent de kiezer migratie toe en in hoeverre mogen lokale coalities afwijken van landelijke wetgeving? Voorstanders leggen de nadruk op solidariteit en gedeelde verantwoordelijkheid; tegenstanders op autonomie en het recht van gemeenten om eigen keuzes te maken. Op 18 maart zal blijken welke kant het lokale politieke klimaat opstuurt.