FVD: Stop met doorgeschoven leerlingen naar HAVO en VWO - Vakmanschap moet weer trots en goed betaald worden

In dit artikel:

FVD-Kamerlid Pepijn van Houwelingen hekelt het Nederlandse gebruik van “kansrijk adviseren”: het structureel aanmoedigen van zoveel mogelijk leerlingen om naar havo en vwo te gaan, ook wanneer vmbo of mbo beter bij hen past. Volgens hem leidt die praktijk tot ongelukkige scholieren die op een te hoog niveau worstelen, hogere uitvalcijfers en uiteindelijk tot een tekort aan vakmensen omdat afgestudeerden zich door hun diploma te “hoog” voelen voor ambachtelijke beroepen. Dit effect wordt door de partij beschreven als een sunk-cost‑valkuil: eenmaal op een theoretische route denken jongeren dat praktischer werk onder hun niveau ligt.

FVD wil daarom het imago en de beloning van vakopleidingen versterken: zowel financieel als maatschappelijk moet vakmanschap aantrekkelijker worden, zodat mbo‑opleidingen trots en perspectief bieden in plaats van als een tweede keus te voelen. Van Houwelingen benadrukt dat technische en zorgberoepen – loodgieters, elektriciens, monteurs, verpleegkundigen – dringend nodig zijn en niet geruild mogen worden voor “nog meer halfslachtige academici”. Zijn partij pleit voor meer differentiatie in het onderwijs, zodat leerlingen op het niveau les krijgen waar ze kansrijk zijn en een vak kunnen beheersen.

De kritiek spitst zich ook toe op wat FVD ziet als een elitair ideaal dat theoretisch onderwijs verheft en praktisch werk devalueert. Als gevolg daarvan ontstaan mismatch op de arbeidsmarkt en tekorten in essentiële sectoren. De partij wil het gesprek over onderwijs en arbeidsmarktkoppeling verleggen richting waardering en betere beloning van praktische beroepen.