FVD-Kamerlid Al Biyati: 'Roker is een gediscrimineerde bevolkingsgroep'

In dit artikel:

Het nieuwe FVD-Kamerlid Iem al Biyati pleitte dinsdag, kort nadat zij was beëdigd als tijdelijke vervanger van fractievoorzitter Lidewij de Vos, voor lagere tabaksaccijnzen. Tijdens een commissiedebat over de Douane stelde zij dat de sterke prijsstijgingen hun doel voorbijschieten en rokers ertoe aanzetten sigaretten in het buitenland te kopen.

Een pakje van twintig sigaretten kostte gemiddeld ongeveer 6,38 euro in 2018, tegenover bijna 11,97 euro in 2025. Accijns en btw vormen een groot deel van die prijs. Volgens Al Biyati leiden de hoge tarieven daardoor niet alleen tot meer buitenlandse aankopen, maar ook tot lagere belastinginkomsten. Ze verwees naar onderzoek van de Douane waaruit blijkt dat 45,1 procent van de onderzochte lege pakjes in 2024 geen Nederlandse accijns bevatte; in 2023 was dat 25 procent. Dat cijfer omvat ook legaal in het buitenland gekochte sigaretten, naast onder meer namaak en belastingvrije tabak, en betekent dus niet dat het merendeel illegaal is.

De tabaksaccijns bracht in 2025 2,55 miljard euro op, aanzienlijk minder dan de geraamde 3,38 miljard euro. Het kabinet noemt hogere prijzen en een verschuiving naar buitenlandse aankopen als mogelijke oorzaken. Ook Financiën waarschuwt dat verdere verhogingen bij het huidige niveau door gedragsverandering nog maar weinig extra opbrengsten kunnen opleveren.

Toch heeft de accijns niet alleen een fiscale functie: de overheid gebruikt hoge tabaksprijzen bewust om roken te ontmoedigen en een rookvrije generatie te bereiken. Al Biyati betwijfelt of strengere handhaving de beste reactie is en verwees ter afsluiting naar Willem Frederik Hermans’ satirische roman *De laatste roker*.