FVD dwingt Van Weel tot bekentenis over politiedrones: 'Er is geen sprake van een landelijke uitrol'

In dit artikel:

Het opiniestuk beschrijft hoe de politie drones inzet om verkeersovertredingen vanuit de lucht vast te stellen en uit kritiek op de privacywaarborgen daarbij. In Amsterdam werd op drie momenten getest of een hoogwaardige dronecamera kentekens van passerende auto’s kon lezen. Tijdens de laatste test werden vijf overtredingen beboet. De werkwijze is inmiddels gedeeld met droneteams van andere politie-eenheden.

FVD-Kamerlid Peter van Duijvenvoorde stelde hierover 37 Kamervragen aan minister van Justitie en Veiligheid David van Weel. De Autoriteit Persoonsgegevens was vooraf niet geraadpleegd. Van Weel verklaarde dat dit niet nodig was omdat de verbalisering volgens hem op de gebruikelijke manier plaatsvindt. Ook is volgens de minister geen specifieke juridische beoordeling uitgevoerd van de gevolgen voor grondrechten wanneer burgers vanuit de lucht met moderne camera’s worden geobserveerd. Hij verwijst wel naar een algemene gegevensbeschermingseffectbeoordeling uit 2022 en een afwegingskader uit 2024.

De drones beschikken volgens de antwoorden over meerdere lenzen en sensoren, waaronder een 48-megapixelcamera, sterke zoom, warmtebeeld en een laserafstandsmeter. Bij controles op afgesloten rijstroken met een rood kruis wordt niet continu opgenomen en is geen AI-beeldherkenning actief. Een gecertificeerde agent kijkt live mee en maakt bij een geconstateerde overtreding een foto van de achterzijde van de auto, zodat inzittenden volgens de minister niet herkenbaar zijn. De inzet wordt aangekondigd met borden bij de plek waar de drone opstijgt en landt.

Bewijsfoto’s blijven aanvankelijk een jaar direct toegankelijk, daarna vier jaar via een gerichte zoekopdracht. Vervolgens kunnen ze nog maximaal vijf jaar in een afgeschermd archief worden bewaard. Foto’s waarop geen overtreding staat, moeten binnen 28 dagen handmatig worden verwijderd. Tegen een boete kan de betrokkene eerst bij de officier van justitie en daarna bij de kantonrechter in beroep gaan.

Van Weel ontkent dat sprake is van een landelijke uitrol, maar bevestigt tegelijk dat de Amsterdamse instructies met andere eenheden zijn gedeeld. In Oost-Nederland worden drones volgens hem al gebruikt voor de controle op inhaalverboden en het dragen van autogordels. Daarbij maakt de minister niet duidelijk vanuit welke hoek wordt gefilmd of wie op zulke beelden zichtbaar kan zijn.

De auteur vindt dat de combinatie van luchtobservatie, zeer scherpe camera’s en langdurige opslag een afzonderlijke privacytoets en politiek debat vereist. Het stuk roept op om per politie-eenheid openbaar te maken waarvoor drones worden ingezet en nieuwe toepassingen vooraf te laten beoordelen door de Autoriteit Persoonsgegevens en de Tweede Kamer.