'FVD-basisschool' opent de deuren: 'Dit is wat vrijheid van onderwijs kan zijn'

In dit artikel:

In Almere opent deze maand de Renaissanceschool, een basisschool die is opgezet vanuit de ideeën van Forum voor Democratie (FVD). Partijleider Thierry Baudet presenteert de school als onderdeel van de bredere maatschappelijke beweging rond FVD. Een eerdere poging om een FVD-school te starten mislukte na twee jaar door geldgebrek; de nieuwe school heeft na een speciaal toelatingstraject recht op overheidsfinanciering.

De nauwe band met een politieke partij leidt tot vragen in de Tweede Kamer. VVD-Kamerlid Arend Kisteman wil weten hoe publiek geld kan worden gebruikt voor een instelling die FVD als eigen school neerzet. D66’er Ilana Rooderkerk waarschuwt dat de vrijheid van onderwijs geen ruimte mag bieden voor discriminatie, uitsluiting, antidemocratische vorming of partijpolitieke beïnvloeding. Ook de voorgenomen verschillende benadering van jongens en meisjes zorgt voor discussie.

Onderwijshoogleraar Gerdien Bertram-Troost en onderwijsrechtexpert Job Buiting wijzen erop dat de oprichting in juridische zin past binnen artikel 23 van de Grondwet. Dat artikel geeft groepen de mogelijkheid scholen te stichten vanuit een eigen levensbeschouwing of pedagogische visie. Naast openbare scholen bestaan daardoor bijvoorbeeld religieuze en montessorischolen. De Renaissanceschool vormt volgens de deskundigen een nieuwe variant binnen dat stelsel.

Aan die vrijheid zijn wel voorwaarden verbonden. Scholen moeten leerlingen in aanraking brengen met andere perspectieven en bijdragen aan actief burgerschap en sociale samenhang. De onderwijsinspectie houdt daar toezicht op, maar kan volgens Buiting slechts beperkt bepalen hoe scholen hun burgerschapsonderwijs precies vormgeven. Ook de veranderde maatschappelijke nadruk op gelijkwaardigheid en tolerantie maakt de discussie over de school volgens hem anders dan in 1917, toen de huidige onderwijsvrijheid werd ingevoerd.

De Kamer debatteert daarnaast over de versoepelde regels voor het oprichten van nieuwe scholen. Die werden in 2020 ingevoerd en hebben vooral geleid tot nieuwe bijzondere scholen, waarvan veel islamitisch zijn. VVD, D66 en CDA spraken eerder af de wet te herzien vanwege onvoorziene gevolgen. Tot die tijd kan de Renaissanceschool starten. Net als andere nieuwe scholen krijgt zij binnen een jaar bezoek van de inspectie. Het aantal aangemelde leerlingen is niet bekend; de school heeft niet op vragen gereageerd.