Funderingsproblemen vormen strop voor huiseigenaren

In dit artikel:

Ruim 120.000 Nederlandse huiseigenaren hebben urgente funderingsproblemen die herstel noodzakelijk maken, blijkt uit onderzoek van toezichthouder AFM op basis van CBS-data. Vooral oudere, vaak vooroorlogse woningen op drassige of klei- en veengronden kampen met scheuren, vocht, scheefzakken en in sommige gevallen instortingsgevaar. Omdat funderingsschade meestal niet verzekerbaar is, valt de rekening bij de eigenaar.

Financiële omvang en betaalbaarheid
- Voor de middenmoot met funderingsschade ligt de herstelnota rond €54.000; het gemiddelde bedrag is hoger (€92.000) doordat een deel van de gevallen zeer duur is.
- Bij circa 10% van deze 120.000 huishoudens overstijgen reparatiekosten €200.000; bij 1% zijn de kosten zelfs groter dan de marktwaarde van de woning.
- Meer dan 75.000 eigenaren kunnen deze kosten niet uit spaargeld betalen. Van hen kan ruim 25.000 ook niet extra lenen via de hypotheek: inkomen of resterende woningwaarde biedt onvoldoende ruimte. Voor deze groep bedraagt het gezamenlijke financieringstekort ongeveer €3 miljard, gemiddeld zo’n €115.000 per woning.

Gevolgen en keuzes voor eigenaren
Huiseigenaren die niet kunnen betalen, blijven in de knel: ze kunnen de woning onveranderd laten (met oplopende risico’s) of gedwongen verkopen, vaak met een restschuld. Tegelijkertijd zijn er naar schatting zo’n 94.000 eigenaren die wel via hun hypotheek kunnen financieren; dit betreffen relatief vaak oudere mensen of gepensioneerden die (deels) hypotheekvrij zijn of voldoende inkomen hebben.

Regionale concentratie en klimaatrol
De problemen zijn sterk regionaal geconcentreerd. De meeste risicohuizen staan in Zuid-Holland, Overijssel, Noord-Holland en Friesland; gemeenten als Rotterdam, Haarlem en Dordrecht springen eruit. Ook in Amsterdam signaleert men risico’s: een klimaat‑schade‑schatter schat de droogteschade tot 2050 in Amsterdam tussen ongeveer €110 miljoen en €1,9 miljard. Klimaatverandering (droogte en wisselende grondwaterstanden) vergroot de kans op versnelde verzakking.

Aanbevelingen en beleidsvragen
De AFM pleit voor een collectief vangnet om de financiële last te verdelen en te voorkomen dat de kosten worden doorgeschoven naar toekomstige kopers. Ook adviseert zij om reparaties bij voorkeur blok- of VvE‑breed aan te pakken. AFM waarschuwde eerder al dat veel kopers zich niet bewust zijn van funderingsrisico’s en dat die risico’s vaak geen rol spelen bij hypotheekverstrekking.

Praktische stappen voor kopers
Sinds begin deze maand wordt in taxatierapporten een funderingslabel (A–E) opgenomen, maar Vereniging Eigen Huis vindt die informatie vaak te laat beschikbaar en raadt kopers aan al bij bezichtiging actief naar mogelijke funderingsproblemen te vragen.