Funderingen vroegere kapel Cothen gevonden, Open Hof Culemborg en vrije evangelische gemeente Nijverdal opgeheven - en ander plaatselijk kerknieuws

In dit artikel:

Bij archeologisch onderzoek nabij Cothen zijn de bakstenen funderingen gevonden van een verdwenen kapel in de voormalige buurtschap Dwarsdijk. De kapel dateert vermoedelijk uit de late dertiende of veertiende eeuw en hoorde bij de parochie van Werkhoven. Het Sint-Servaasklooster uit Utrecht, eigenaar van de kerk in Werkhoven, liet haar waarschijnlijk bouwen omdat inwoners van Dwarsdijk anders ruim een uur naar de eredienst moesten lopen. De locatie was al bekend van kaarten uit 1562 en 1603, maar de vondst bevestigt nu dat de kapel daar daadwerkelijk heeft gestaan. Na de Reformatie raakte het gebouw in verval. Later werd het mogelijk gebruikt als school voor rooms-katholiek onderwijs. In de achttiende eeuw, vermoedelijk in 1727 of 1728, werd de kapel afgebroken. De funderingen zijn weer afgedekt om ze te beschermen voor toekomstig onderzoek.

De protestantse gemeente in Culemborg heeft afscheid genomen van kerkelijk centrum De Open Hof. Tijdens de laatste dienst werden de liturgische voorwerpen naar buiten gedragen; een week later kregen ze een plaats in de Grote of Barbarakerk, die voortaan het centrale kerkgebouw van de gemeente is. De Open Hof werd in 1973 als gereformeerde kerk geopend en bood ook ruimte aan maatschappelijke organisaties. Het gebouw staat nu te koop. Volgens scriba Jan van den Berge is de verkoop vooral financieel ingegeven: het ledental en de inkomsten dalen, waardoor de gemeente haar middelen liever aan activiteiten en het gemeenteleven besteedt. De gemeente telt ongeveer 1200 ingeschreven leden, van wie circa 300 actief zijn. Gemiddeld bezoeken 100 tot 150 mensen de diensten.

Ook de Vrije Evangelische Gemeente in Nijverdal heeft haar laatste dienst gehouden. De gemeente besloot twee jaar geleden zichzelf op te heffen vanwege een blijvende daling van het ledental en een tekort aan vrijwilligers. De in 1903 opgerichte gemeente telde nog ongeveer 350 leden, terwijl op zondag hooguit 60 mensen kwamen. Een deel van de leden sluit zich aan bij de plaatselijke protestantse gemeente. Het kerkgebouw, de voormalige pastorie, de kosterswoning en het zalencentrum ’t Vischnet zijn te koop. Met de gemeente Hellendoorn en de historische kring wordt gezocht naar een maatschappelijke nieuwe bestemming.

De voormalige doopsgezinde vermaning in Middelie krijgt juist een nieuwe functie. Het monumentale kerkgebouw wordt een concertpodium voor jazz, andere muziek, literaire lezingen en beeldende kunst. Podium Middelie wil professionele cultuur laagdrempelig aanbieden aan inwoners en bezoekers uit de ruime regio. Het initiatief werkt met vrijwilligers en wordt gesteund door de dorpsraad, de Stichting Kerkje Middelie en lokale verenigingen. De kerk werd in 1899 gebouwd en is sinds 1997 een rijksmonument. Door het teruglopende aantal leden was de vermaning al overgedragen aan de Stichting Kerkje Middelie.

Bij de restauratie van de bijna 700 jaar oude toren van de Sint-Maartenskerk in Tiel zijn ernstiger problemen vastgesteld dan verwacht. Eerdere restauraties gebruikten op sommige plekken te zachte tufsteen, die veel vocht opneemt en daardoor versneld afbrokkelt. Hierdoor zijn natuurstenen onderdelen losgeraakt. De aanvullende werkzaamheden kosten ongeveer 550.000 euro. De provincie Gelderland betaalt 250.000 euro subsidie; de gemeente Tiel legt circa 300.000 euro bij boven op de eerder gereserveerde 3 miljoen euro. De extra werkzaamheden moeten de toren veiliger en duurzamer maken. De gemeente, die sinds vorig jaar ook eigenaar is van de kerk, onderzoekt nog een nieuwe bestemming voor het gebouw.

In Houten wordt deze maand de stalen klokkenstoel van de Pleinkerk vervangen door een eikenhouten exemplaar. De constructie waarin de klok hangt is aangetast en op meerdere plaatsen verroest. De luidklok zelf dateert uit 1697. De nieuwe stoel sluit beter aan bij de historische waarde van de toren: vóór de plaatsing van de stalen constructie in 1934 hing de klok in een houten stoel. Voor de werkzaamheden wordt de klok tijdelijk verwijderd en later opnieuw geplaatst. Daarbij wordt rekening gehouden met vleermuizen die in en rond de toren leven.