-Frits Bosch- Kabinet Jetten: "verruil de tuinschaar voor de kettingzaag" voor onze vrijheid

In dit artikel:

Kabinet Jetten ziet het begrotingstekort volgens planning in 2027 op 3% van het bbp uitkomen — het maximum dat de EU formeel toestaat — maar dat vereist scherpe bezuinigingen. VVD’er Eelco Heijnen houdt vast aan die grens, wat volgens de auteur alleen met korten op overheidsuitgaven haalbaar is. De voorgestelde maatregelen die in het artikel opvallen: hogere eigen bijdragen in de zorg (circa 1 miljard euro opbrengst), beperkingen op de WW en extra druk op de AOW. Die ingrepen zullen politieke en publieke debatten oproepen, maar het kabinet heeft op links voldoende krediet om sommige stappen door te voeren zonder direct zwaar verzet.

Tegenvallers in de raming verergeren het probleem: een EU-beslissing om het CO2-emissiehandelssysteem uit te stellen scheelt naar schatting 4 miljard euro, en de asielkosten zouden ongeveer 2,5 miljard te laag zijn begroot. Ook een verschuiving van het defensiepensioen raakt het tekort. Tegelijk zet het kabinet in op fors hogere defensie-uitgaven (streefwaarden van 3,5% tot zelfs 5% van het bbp), iets wat de auteur als excessief bestempelt en als reden ziet voor het verder afbouwen van de verzorgingsstaat — niet per se met een kettingzaag, maar met een forse tuinschaar.

Economisch-politieke koers: de schrijver pleit voor meer ruimte voor markt en particulier initiatief en vreest dat doorgroeide overheidsbemoeienis onze welvaart en productiviteit onder druk zet. Als illustratie wordt verwezen naar berekeningen (door Peter Wennink) dat Nederland ongeveer 2,5% economische groei nodig heeft om het huidige welvaartsniveau te handhaven — een doel dat kabinet Jetten volgens de auteur bij lange na niet zal halen. Als voorbeeld van een alternatief rumoert de auteur naar Javier Milei.

Op belastinggebied is er kritiek op het plan van economen Bas Jacobs, Frans Kalsoven en Mathijs Bouman voor een nieuwe heffing op rijken — de zogenoemde Vrijheidsbijdrage — om defensie te financieren. De schrijver noemt dat een slecht, “marxistisch” idee dat belastingontwijking en emigratie zal aanwakkeren. Er is ook onvrede over de hoge Nederlandse belastingdruk en specifieke knelpunten in box 3: rendement op sparen en beleggen wordt daar naar verhouding zwaar belast, terwijl vastgoed pas bij verkoop aanslag krijgt, met mogelijke negatieve effecten op sparen en beleggen.

Politiek-etnische commentaar: partijen als D66 en VVD profileren zich als liberaal, maar het artikel betoogt dat de praktijk van de afgelopen decennia juist leidde tot groeiende overheidsuitgaven en minder vrijheid. De oproep is duidelijk: minder overheid, meer vrijheid en ruimte voor ondernemers en boeren. Concluderend: het kabinet levert geen “gouden plak” — eerder ingrepen die de verzorgingsstaat aantasten en weinig bevorderlijk zijn voor lange-termijngroei.