Freek de Jonge rekent in Oosterwijtwerd af met vriend en vijand | recensie ★★★★★
In dit artikel:
Freek de Jonge, bijna 81, trekt met zijn nieuwste verkiezingsconference — aangekondigd als De Stemming 7 (in het speels opgevoerde schema aangeduid als 'ab') — bewust de provincie in: een uitverkochte boerenschuur in Theater Oosterwijtwerd is het decor. Omdat de NPO ditmaal geen uitzending maakte, koos hij voor kleinschalige voorstellingen; zaterdagavond bleek dat de noodzaak om zijn stem te laten horen sterker was dan het gebrek aan televisiepubliek.
De voorstelling wisselt vlijmscherpe politieke satire af met persoonlijke reflecties. De vaste grap “Leven na de dood” keert telkens in nieuwe vorm terug en levert onder meer een spits vignetje over Mark Rutte en Donald Trump op; Youp van ’t Hek passeert eveneens de revue. Geen politicus blijft onaangetast: Wilders wordt gefileerd als iemand die veel roept maar weinig realiseert, Omtzigt krijgt de schuld voor het normaliseren van de PVV, de VVD verschijnt als een partij met puur eigenbelang en BBB’s Caroline van der Plas wordt genadeloos ontleed via received gifts en triviale details. Ook links en rechts, de naoorlogse politiek, koloniale oorlogen en de ontwikkeling van herdenkingscultuur komen langs in korte geschiedenislessen. Een beeld dat blijft hangen is dat van Dick Schoof als chauffeur van een zelfrijdende bus — passagiers hebben alleen de hoop dat het goed afloopt.
Tegelijk is er ruimte voor zelfkritiek en tedere momenten. De Jonge reflecteert op ironie als uiting van twijfel en herinnert aan zijn acties in Argentinië (1978) om aan te tonen dat gelijk hebben niet hetzelfde is als gelijk krijgen. Hoewel hij het stuk vooraf bestempelde als zijn strengste verkiezingsconference, bevat het ook relativering, herinneringen en een maatschappijkritiek die verder gaat dan de actualiteit.
Praktisch: beide avonden in Oosterwijtwerd waren uitverkocht (2 x 300), meer voorstellingen volgen in Erica, Heerenveen, Leeuwarden en Zwolle. De recensent oordeelt lovend: politiek cabaret van hoog niveau — iets wat volgens hem door de afwezige NPO-broadcast ten onrechte een smaller publiek bereikt.