Fred (65) uit Assen spit al een leven lang in de archieven. 'Zo'n originele handtekening van een verre voorouder: kippenvel'

In dit artikel:

Fred Sieders (65), rechter in Assen en voormalig advocaat, is al bijna vijftig jaar een vaste bezoeker van het Drents Archief in Assen. Zijn eerste bezoek was op veertienjarige leeftijd, aangedreven door nieuwsgierigheid naar familiegegevens uit Zweeloo die hij in een oude familiebijbel had aangetroffen. Sindsdien duikt hij geregeld in registers, aktes en kwetsbare handschriften en noemt zichzelf soms “net een archeoloog”.

In de jaren vóór internet werkte Sieders met de klassieke tienjarige alfabetische registers van de burgerlijke stand: hij trok ze uit de kast, noteerde interessante vondsten op briefjes en kreeg vervolgens door archivaris ingeziene originele documenten zoals huwelijksakten en getuigenverklaringen. Zo werd hij de onofficiële bewaarder van foto’s, documenten en verhalen binnen zijn familie en dorpsgemeenschap. Zijn stamboomonderzoek legde vooral eigenerfde boeren bloot die verwant waren aan oude Drentse geslachten, maar zijn belangstelling groeide uit naar bredere lokale geschiedenissen: faillissementen, ruzies, misdaden en rechtszaken leverden de meest levendige bronnen op.

Sieders haalt als voorbeeld een rechtszaak uit 1788 aan waarbij een agressieve dorpsbewoner wegens mishandeling werd aangeklaagd en dertig getuigenverklaringen werden opgetekend. Zulke dossiers geven volgens hem niet alleen namen en data, maar tonen menselijke reacties, angsten en details die het verleden tastbaar maken. In een ander archiefstuk trof hij een verklaring van een tachtigjarige voorouder: een klein maar aangrijpend venster op een leven.

Zijn onderzoeksmatig werk reikte ook naar de juridische geschiedenis van Drenthe: hij onderzocht de periode 1600–1838 en signaleerde hoe professionele juristen en elementen van het Romeins recht geleidelijk invloed kregen op een rechtspraktijk die voorheen sterk op lokale traditie steunde.

Sieders waardeert de recente digitalisering van archieven voor de snelheid en bereikbaarheid — vandaag kunnen miljoenen documenten van thuis uit geraadpleegd worden — maar betreurt het verlies van de sociale kant van onderzoek: samenkomen in zaaltjes en cafés, kennisuitwisseling en het gezamenlijke ‘ontdekken’. Voor hem blijft onderzoek een verslavende combinatie van geduld, verwondering en verbondenheid: “De nieuwsgierigheid naar het verleden verdwijnt nooit,” zegt hij. In het Drents Archief liggen bewaard documenten als een verkoopakte uit 1747 en een diaconieboek met aantekeningen van een voorouder uit 1699, tastbare bewijsstukken waarmee Sieders telkens opnieuw de tijd terugvoert.