Franse 'popster-econoom' wil meer belasting voor superrijken, Kamer nieuwsgierig
In dit artikel:
De Franse econoom Gabriel Zucman (39) waarschuwt dat de rijkdom van miljardairs explosief groeit en presenteerde vanmiddag in de Tweede Kamer zijn voorstel voor een vermogensbelasting van 2 procent op bezittingen boven de 100 miljoen euro. Zucman (geïnspireerd door Thomas Piketty) stelde Kamerleden van de commissie Financiën voor dat extreme vermogens niet via complexe constructies aan inkomstenbelasting mogen ontsnappen, en dat belastingheffing op vermogen minder makkelijk te manipuleren is dan belasting op inkomen.
Zijn onderzoek toont volgens hem aan dat vermogens boven de €100 mln wereldwijd circa 6 procent per jaar groeien en dat de allerrijksten in verhouding veel minder belasting betalen dan de rest van de bevolking. Voor Nederland berekent zijn team dat de hoogste inkomens gemiddeld ongeveer 17 procent belasting afdragen, tegenover 40–45 procent voor de gemiddelde Nederlander; dit komt doordat multimiljonairs vaak hun inkomsten via vennootschappen laten lopen en zo weinig loonbelasting betalen. Zucman noemt dat een “sneeuwbaleffect”: wie al extreem rijk is, kan vrijwel al zijn inkomen accumuleren.
Tijdens het Kamerbezoek vroeg D66’er Henk-Jan Oosterhuis waarom zo’n voorstel nog niet breed is ingevoerd; Zucman antwoordde dat veel landen nog moeten wennen aan het idee. De Nederlandse econoom Bas Jacobs erkent het probleem van lage belastingdruk bij superrijken, maar benadrukt dat zo’n maatregel alleen werkt als er internationale samenwerking en uitwisseling van vermogensgegevens is, omdat extreem gefortuneerden mobiel zijn.
Zucman waarschuwt ook voor politieke consequenties van concentratie van vermogen: grote invloed op media en democratie, zoals volgens hem in Frankrijk waar een groot deel van de particuliere pers in handen is van miljardairs. Toen de Franse Assemblée vorig jaar een soortgelijke ’Zucman-taks’ steunde, mobiliseerden rijke mediabazen tegen het wetsvoorstel, waarna de Senaat het blokkeerde. Om belastingvlucht tegen te gaan stelt Zucman ook voor migrerende miljonairs voor een beperkte periode (bijv. 10–15 jaar) een minimale heffing aan Nederland te laten betalen.
Zucman noemt zichzelf wetenschapper én pleitbezorger: onderzoek moet volgens hem het publieke debat voeden zodat kiezers via de stembus kunnen beslissen.