Franse politica Marine Le Pen vecht voor haar politieke leven

In dit artikel:

Dinsdag gaat het hoger beroep van Marine Le Pen van start tegen haar veroordeling voor het verduisteren van Europees geld, een uitspraak die haar nu de toegang tot de presidentsverkiezingen ontzegt. De leider van het radicaal-rechtse Rassemblement National (voorheen Front National) probeert hiermee de straf van maart vorig jaar ongedaan te maken: de rechtbank oordeelde toen dat zij samen met 24 anderen partijmedewerkers in het Europees Parlement had laten werken terwijl zij daarvoor Europees salaris ontvingen, in totaal ongeveer 4,4 miljoen euro. Le Pen kreeg een gevangenisstraf van vier jaar (waarvan twee voorwaardelijk), een boete van 100.000 euro en werd onverkiesbaar verklaard.

De veroordeling leidde tot felle debatten in Frankrijk: was het gerechtvaardigd dat de onverkiesbaarheid direct inging zonder eerst alle beroepsmogelijkheden af te wachten? Tegenstanders spraken over een aantasting van democratische rechten, terwijl critici opmerkten dat in andere, vergelijkbare zaken zoals die rond François Bayrou in het verleden vrijspraak volgde wegens gebrek aan bewijs. In het RN-dossier vond de rechter echter voldoende bewijs en benadrukte dat Le Pen de verduistering zou hebben aangestuurd en geen spijt toonde, redenen die meewegen bij de forse straf. Dat veel medeveroordeelden geen beroep instelden, versterkt volgens sommige observatoren de indruk van overweldigend bewijs.

De zaak heeft niet alleen juridische maar ook politieke implicaties. Le Pen, die al drie keer vergeefs voor het presidentschap ging, zag haar zichtbaarheid op het politieke toneel afnemen; haar vertrouweling Jordan Bardella wordt genoemd als mogelijke vervanger/voorstelkandidaat als haar onverkiesbaarheid blijft staan, en peilingen geven hem een reële kans. De veroordeling trok ook internationale aandacht: onder meer de Amerikaanse president reageerde en er circuleerden berichten over mogelijke Amerikaanse sancties tegen betrokken rechters—iets dat het Witte Huis ontkende.

Het hoger beroep duurt ruim een maand; de verwachting is dat de rechter nog voor de zomer uitspraak doet. De uitkomst bepaalt of Le Pen haar kandidaatschap kan redden of definitief buiten de presidentsstrijd blijft.