Frankrijk worstelt met stokbroodmaat: is onze 'heilige' baguette te lang?

In dit artikel:

In Frankrijk belanden jaarlijks miljoenen stokbroden, oftewel baguettes, ongebruikt in de prullenbak, ondanks dat het brood een nationaal icoon en cultureel erfgoed is. Uit onderzoek van de ngo Too Good To Go blijkt dat 60 procent van de Fransen wekelijks stokbrood weggooit, vaak omdat het oud of over is. Gemiddeld verdwijnt per persoon jaarlijks ongeveer zes baguettes in de vuilnisbak, wat neerkomt op enorme hoeveelheden verspild brood in het land waar dagelijks zo’n 300 stokbroden per seconde verkocht worden.

Deze verspilling wordt toegeschreven aan overconsumptie en het relatief lage prijskaartje van de baguette, waardoor consumenten minder nadenken over hun aankopen. Vooral jonge Fransen tussen 18 en 34 jaar gooien vaker brood weg, ondanks hun doorgaans grotere bewustzijn van klimaat- en milieuproblemen. Hierbij wordt de milieubelasting benadrukt: voor één stokbrood is zo’n 155 liter water nodig, wat de verspilling nog schrijnender maakt.

De baguette is wellicht het meest herkenbare Franse product, geliefd en trots gekoesterd door de bevolking en zelfs erkend als beschermd cultureel erfgoed door de VN. Historisch ontstond de pikkedunne, langwerpige vorm zo’n honderd jaar geleden om het brood sneller te bakken nadat nachtelijke werkzaamheden aan bakkers verboden werden. De baguette symboliseert Frans vakmanschap en identiteit.

Het verspilde stokbrood heeft in Frankrijk een discussie op gang gebracht over het behoud van dit culinair erfgoed en de manier waarop men ermee omgaat. Oplossingen zoals het vaker kopen van halve stokbroden – die in sommige winkels standaard verkrijgbaar zijn – worden voorgesteld, maar stuiten op bezwaren van puristen die vinden dat dit afbreuk doet aan het traditionele product. Een fractie is bang dat het halveren van brood richting een ‘rond broodje’ leidt, wat niet past bij het heilige imago van de baguette.

Daarnaast verschijnen er tal van tips om oud stokbrood alsnog te benutten: gebruik als croutons, paneermeel of wentelteefjes, invriezen om verspilling te voorkomen, en zelfs als grondstof voor bierbrouwen. Een bijzondere initiatiefnemer is brouwer Antoine Lamardelle, wiens witbier ‘La Baguette’ wordt gebrouwen met onverkocht brood, waarmee hij al duizenden stokbroden van de afvalberg redde. Dit illustreert hoe creatieve oplossingen een rol kunnen spelen in het tegengaan van verspilling van een nationaal symbool.