Fotomuseum en ontslagen oud-directeur staan tegenover elkaar in de rechtbank: 'Dit riekt wel een beetje naar smaad'
In dit artikel:
Tien minuten lopen van Pakhuis Santos vond in de Rechtbank Rotterdam een verhitte zitting plaats over het ontslag van voormalig Nederlands Fotomuseum-directeur Birgit Donker. Donker werd vorig jaar juni door de raad van toezicht (rvt) geschorst en kort daarna ontslagen, vlak voor de officiële verhuizing naar het nieuwe museumgebouw. De rvt stelde destijds dat er signalen waren dat Donker informatie achterhield en medewerkers had beïnvloed tijdens een intern onderzoek; Donker ontkent die beschuldigingen en stapte naar de kantonrechter.
De zitting — ruim vijf uur en druk bezocht door huidige en oud-medewerkers, rvt-leden en pers — draaide vrijwel niet om één duidelijk bewijsstuk, maar om de interpretatie van gebeurtenissen en het ontbreken van onderbouwing in het dossier. Donker eist een billijke vergoeding van 400.000 euro, rectificatie van de communicatie van de rvt en een symbolische uitnodiging voor de museumopening; terugdraaien van het ontslag is volgens de Wet bestuur en toezicht rechtspersonen (WBTR) uit 2021 niet meer mogelijk.
De raad van toezicht leunde vooral op een cultuuronderzoek dat na Donkers vertrek onder 92 (oud-)medewerkers is gehouden. Dat rapport omschreef haar leiderschap achteraf als sturend en autoritair, maar de rechtbank merkte op dat dergelijke oordelen minder overtuigend zijn als ze pas op afstand zijn geformuleerd. Verder ontbraken cruciale stukken in het rvt-dossier: notulen van belangrijke gesprekken, WhatsApp-berichten die vermeende beïnvloeding zouden aantonen en een bijlage van een medewerkersonderzoek die Donker nooit heeft gezien. De rechter vroeg herhaaldelijk waarom essentiële documenten ontbreken en wees op het gebrek aan directe, tijdige verslaglegging van de rvt.
Van verschillende kanten werd aangevoerd dat het managementteam tijdens Donkers schorsing had aangegeven niet te kunnen verderwerken als zij terugkeerde. De rvt-bestuurder stelde dat medewerkers pas vrijuit durfden te spreken na de schorsing en dat er twijfels waren over anonimiteit bij de externe vertrouwenspersoon. Donkers advocaat noemde sommige aantijgingen bijna smaad en wees op het vrijwel ontbreken van klachten bij die vertrouwenspersoon tijdens haar diensttijd.
Donker zelf zei tijdens de zitting dat zij sindsdien wordt geassocieerd met een angstcultuur, wat haar kansen op werk heeft geschaad; „Ik hoop dat we vandaag eerlijk kunnen zijn,” verklaarde ze. Rvt-voorzitter Wanda van Kerkvoorden sloot af met: „Er zijn alleen maar verliezers,” en vroeg de rechter oog te hebben voor de verhalen van medewerkers.
De rechter bekritiseerde het ontbreken van bewijsmateriaal en maakte duidelijk dat veel stellingen in het dossier niet waren gestaafd. De schriftelijke uitspraak wordt tegen het einde van juni verwacht.