Fotograaf Omar Victor Diop is nu letterlijk te zien in 'Families', in het Fomu in Antwerpen

In dit artikel:

Familiefoto’s en -dia’s verliezen veel van hun betekenis zodra ze losgeraakt raken van degenen die de beelden herkennen. Dat uitgangspunt leidde de Britse Parijse fotograaf Lee Shulman in 2017 naar een willekeurige doos oude kleurendia’s in de VS; sindsdien bouwde hij The Anonymous Project op, een verzameling van ongeveer een miljoen dia’s uit de jaren veertig tot negentig. Shulman presenteert die beelden in verschillende selecties — bijvoorbeeld de tentoonstelling No Place Like Home, waarin circa twaalfduizend dia’s in lichtbakken muren vullen — en nodigt schrijvers en collega-fotografen uit om er nieuw werk mee te maken.

Een opvallende samenwerking is die met de Senegalees-Franse fotograaf Omar Victor Diop (wonend in Dakar en Parijs). Diop doorzocht Shulmans archief met dia’s uit de jaren vijftig en zestig en plaatste zichzelf onopvallend in bestaande familietaferelen. In Antwerpens Fomu — waar curator Anne Ruygt een keuze uit het museumarchief samenstelde en Niña Weijers er tien persoonlijke teksten bij leverde — is een van die foto’s te zien: een kerstgroepje op een Amerikaanse of Engelse huiskameravond, waarbij Diop achterin met een roze kroontje tussen de gasten staat. Shulman laat bij zijn afdrukken consequent de karakteristieke witte rand van de dia intact, waardoor de oorspronkelijke context visueel voelbaar blijft.

Diop breidde dit telkens subtiel ingrijpen uit tot een serie (Being There): hij schuift aan bij kampeerfoto’s, Hawaï-feestjes en diploma-optochten. Daarmee speelt hij met het idee dat familiedia’s universele herkenningspunten zijn, maar ook met de beperking van zulke archieven — ze weerspiegelen ongelijksoortige maatschappijen en laten vaak bepaalde groepen afwezig. Het werk maakt zowel de nostalgie als de leemte van het anonieme beeldmateriaal inzichtelijk en zet die om in hedendaagse verbeelding.