Fotoclaims: het vileine verdienmodel van ANP Foto
In dit artikel:
ANP Foto (opereren onder de naam ANP Fair Licensing) stuurde op 7 januari 2026 een incassodossier naar de auteur met vijf vermeende auteursrechtinbreuken op afbeeldingen die in 2024 op zijn site NN waren gebruikt. Per foto werd 260 euro verlangd, vermeerderd met 33,30% “opsporingskosten” en 21% btw – totaal 2.096,81 euro. Bij snel betalen werd een korting aangeboden, maar men moest via een door ANP opgezet schikkingsportaal afrekenen.
De auteur erkende twee heldere inbreuken, bestreed twee claims omdat het om screenshots ging die volgens hem onder het citaatrecht vallen (o.a. een tweet van Geert Wilders en een screenshot van RTL) en vroeg coulance bij een vijfde plaatje van advocatenmateriaal. In plaats van een serieuze dialoog volgde volgens hem stugge, vaak inhoudelijk onjuiste correspondentie, verstuurd onder vage voornamen (Esmé, Anass, Mohammed). De snelheid en stijl van sommige antwoorden wekten bij hem de indruk dat ANP – of haar medewerkers – AI-systemen gebruikte om standaardreacties te genereren, waardoor serieuze tegenargumenten genegeerd werden.
Uit frustratie schakelde de auteur een auteursrechtsjurist in. Die wees erop dat ANP in haar eigen tarievencatalogus lagere licentievergoedingen hanteert (circa 117 euro per foto) en dat de redelijke opslag voor opsporing doorgaans op 25% ligt, niet op 33,30%. Met jurisprudentie onderbouwde tegenvoorstellen leidden tot een nieuw, voorzichtig schikkingsbedrag van 530,89 euro; dit bedrag werd op 21 januari rechtstreeks naar ANP Holding overgemaakt. De inbreukfoto’s werden verwijderd en verzoeken bij de Wayback Machine ingediend.
Toch bleef ANP de volle som claimen. Op 4 februari en later op 24 maart ontving de auteur afwijzingen en uiteindelijk een “laatste aanmaning” voor het volledige bedrag, waarbij verdere overdracht naar juridische partners werd aangekondigd als niet binnen vijf werkdagen werd betaald. Dat ondanks recente rechterlijke uitspraken waarin ANP al vaker verloor en uitspraken over redelijke opslagpercentages (o.a. een vonnis in Overijssel uit 2025).
Het verhaal belicht twee grotere thema’s: enerzijds de legitieme behoefte van fotografen aan handhaving van hun rechten; anderzijds de werking van claimpraktijken die gerenommeerde spelers kunnen inzetten — bundeling van vragen, verhoging van tarieven achteraf, weinig menselijke interactie en mogelijk semi-geautomatiseerde afhandeling — waardoor hobbybloggers en zzp’ers economisch en juridisch onder druk komen te staan. De auteur kiest ervoor de zaak publiek te maken en zegt bereid te zijn te procederen om precedenten voor willekeurige, hoge claims te bestrijden.