Formatie nu door in minst slechte variant: 'Ik hemel deze combinatie niet op'
In dit artikel:
Na een weekend met veel telefoontjes concludeert informateur Sybrand Buma dat er geen haalbaar meerderheidskabinet te vormen is. Daarom gaan D66, CDA en VVD door met onderhandelen over een minderheidskabinet — een tussenstap die niemand echt omarmt, maar volgens Buma en de betrokken partijleiders momenteel de enige realistische optie is.
Buma legde in zijn eindverslag uit dat een kabinet met een meerderheid in zowel Eerste als Tweede Kamer niet mogelijk bleek, evenmin één met een meerderheid in slechts één Kamer. De gekozen oplossing is een minderheidsconstructie waarvan moet worden bekeken hoe die zo veel mogelijk op een meerderheidskabinet kan lijken: door per onderwerp steun te zoeken bij andere fracties.
D66 en CDA vinden het pragmatisch om met de VVD verder te gaan en per beleidsveld meerderheden te smeden. Zij benadrukken dat dit geen definitieve uitsluiting van anderen betekent, maar erkennen dat er geen partij is die van tevoren heeft toegezegd elk kabinetplan automatisch te steunen. D66-leider Rob Jetten sprak van een begin van vertrouwen en betere samenwerking, maar dat effect is nog niet zichtbaar.
De komende weken zal vooral worden gekeken naar samenwerkingen met GroenLinks–PvdA en JA21. Beide partijen geven aan niet zomaar te tekenen bij voorstellen van een kabinet waar zij niet bij betrokken zijn. JA21 benadrukt dat het voor centrumrechts beleid uiteindelijk onmisbaar kan zijn, terwijl GL-PvdA waarschuwt dat het risico van steun aan een kabinet met ingrijpende bezuinigingen te groot is.
CDA-leider Henri Bontenbal zei na veel overleggen geen beter alternatief gehoord te hebben en ziet deze combinatie als de beste optie om de formatie voort te zetten, ook al is hij er niet bijzonder enthousiast over. Kortom: D66, CDA en VVD zetten de formatie voort met een minderheidsvariant en gaan proberen steun per onderwerp te verwerven, terwijl politieke blokkades en terughoudendheid bij potentiële buitenstaanders de route naar een stabiele meerderheid blijven bemoeilijken.