Fonteinen, standbeelden en 'putti':  hoe beeldhouwers uit Vlaanderen het mooie weer maakten in Italië 

In dit artikel:

M Leuven brengt met ‘Scultori Fiamminghi’ de internationale betekenis van 16e-eeuwse beeldhouwers uit de Lage Landen in beeld. Deze kunstenaars trokken naar Italië, vooral naar Rome, om de antieke kunst en de renaissance te bestuderen. Sommigen keerden terug, anderen bouwden een carrière op aan Italiaanse hoven en in steden als Firenze, Rome en Milaan.

De bekendste onder hen was Giambologna, geboren als Jean de Boulogne in Douai. Na zijn opleiding in Rome vestigde hij zich in Firenze, waar hij dankzij de familie De’ Medici uitgroeide tot een gevierd kunstenaar. De tentoonstelling toont onder meer een vissende putto, een terracottafiguur en bronzen werken uit zijn atelier. Ook zijn studio-assistenten, door Giambologna ‘kameraden’ genoemd, werkten mee aan monumentale opdrachten voor Europese machthebbers.

De expo verklaart ook waarom veel kunstenaars naakte, gespierde en dynamische lichamen of mythologische figuren verbeeldden. De groeiende anatomische kennis, onder meer door het onderzoek van Andreas Vesalius, stimuleerde de belangstelling voor het menselijk lichaam. Door de Reformatie waren religieuze voorstellingen bovendien gevoeliger geworden, waardoor beeldhouwers vaker voor klassieke goden en mythologische scènes kozen.

Een hoogtepunt is de tijdelijke hereniging van ‘Sol’ en ‘Luna’, twee bronzen beelden van de Antwerpenaar Jacques Jonghelinck. De werken komen uit het Kunsthistorisches Museum in Wenen en het Rijksmuseum in Amsterdam. Kunsthistorisch onderzoek en analyses van de bronslegering brachten aan het licht dat het om voorstudies voor grotere beelden gaat.

M Leuven wist bruiklenen te verkrijgen van onder meer de Uffizi, de Vaticaanse Musea, het Louvre, de Galleria Borghese en het Victoria & Albert Museum. Daaronder zijn drie slapende putti van Gillis van den Vliete, ook bekend als Egidio della Riviera. Een opvallende gast is Manneken Pis: Leuven toont de eerste kopie van het Brusselse beeld van Jérôme Duquesnoy.

De tentoonstelling omvat daarnaast sculpturen in brons, marmer, albast en terracotta, ontwerptekeningen, kerk- en grafmonumenten en een groot, gerestaureerd wandtapijt naar een ontwerp van Pieter Coecke van Aelst. Ook decoratieve panelen voor een verdwenen Antwerps stadspaleis zijn voor het eerst samen te zien. ‘Scultori Fiamminghi’ loopt in M Leuven tot 28 februari 2027.