Fokke Jan (88) en kroonprins Willem-Alexander waren tijdens de Elfstedentocht van 1986 de hele dag vrienden

In dit artikel:

Op 26 februari 1986 reed de 18‑jarige kroonprins Willem‑Alexander, onder de schuilnaam W.A. van Buren, de Elfstedentocht — en die dag werd vooral ook de Elfstedentocht van Fokke Jan Vonck. Vonck, toen inspecteur bij de rijksrecherche uit Stiens (nu inwoner van De Tike), kreeg op het laatste moment een telefoontje van Henk de Hoop, die over koninklijke beveiliging ging: Vonck hoefde niet te schaatsen, maar moest ervoor zorgen dat de kroonprins de hele dag van eten, drinken en praktische steun werd voorzien en dat de tocht voor Alex ongestoord verliep.

Vroeg in de ochtend troffen Vonck en de kroonprins elkaar bij een motel in Ryptsjerk; Willem‑Alexander had de nacht daarvoor in de buurt verbleven. Twee beveiligers gingen met hem het ijs op en er reed een chauffeur mee om Vonck en de prins te verplaatsen. Communicatie liep via portofoons en van tevoren waren ontmoetingsplaatsen afgesproken, zodat Alex zoveel mogelijk onopgemerkt kon starten — tot Hindeloopen bleef dit grotendeels geheim, daarna werd zijn deelname publiek.

Onderweg verzorgde Vonck eenvoudige maaltijden en herstelmiddelen: in Bolsward kreeg de prins "chocolademelke" en een hardgekookt ei, onderweg werden worstenbroodjes gegeten, en bij Wier plakte Vonck pleisters op door blaren pijnigende hielen. Het laatste deel na Dokkum bleek zwaar; de kroonprins had immers maximaal 65 km als langste trainingsrit gereden, terwijl de Elfstedentocht vele malen langer en zwaarder is. Vanuit de lucht volgden koningin Beatrix en prins Claus vanaf een helikopter bij Leeuwarden; aan het eind omarmden zij hun zoon bij de finish. De tocht werd voor de tweede keer op rij gewonnen door Evert van Benthem.

Op filmbeelden van die dag is Vonck herkenbaar: in witte jas, met een 'Russische' muts en een zwarte ringbaard (nu grijs), hij draagt bloemen die hij niet aan de prins gaf maar aan diens beveiligers als blijk van waardering. Ook is er het verhaal van een 'vierde man' uit de buurt van Breda die bij het slotgedeelte meeschaatste — die persoon werd later door Beatrix ontvangen om te bedanken.

Veertig jaar later zijn de herinneringen bij Vonck, nu 88, nog levendig; hij benadrukt dat de klik met de toenmalige kroonprins heel gewoon en vriendschappelijk was, en dat die dag voor hen beiden bijzonder en onvergetelijk is gebleven.