Flitspalen voor bakfietsen en fatbikes: Hoe het ministerie de fietser nu ook al wil gaan gijzelen
In dit artikel:
Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat is deze week begonnen met een proef waarbij op een fietspad in Houten een maximumsnelheid van 20 km/uur wordt getest. De korte proeflocatie is het 130 meter lange fietspad Fossa Iberica bij winkelcentrum Castellum, dat volgens de gemeente druk en onveilig is en dagelijks door meer dan duizend gebruikers wordt gepasseerd. Onderzoekers en ambtenaren meten de snelheden met laserguns en de gemeente plaatste camera’s om gedrag te observeren; tijdens de proef worden nog geen boetes uitgeschreven omdat er nu geen wettelijke basis is om fietsers op snelheid te bekeuren.
De proef is opgezet vanuit zorgen over snelheidsverschillen op het pad — met name door elektrische bakfietsen en fatbikes die relatief hoge snelheden kunnen halen — en over de ervaring van onrust bij kwetsbare groepen zoals ouderen. Amsterdam staat gepland om in het najaar op een nog onbekende locatie iets soortgelijks te testen.
Experts en belangenorganisaties reageren kritisch. Verkeerspsycholoog Dick de Waard wijst erop dat handhaving lastig is omdat fietsen geen kenteken hebben, en dat toezichthouders anders fysiek moeten ingrijpen om overtreders een bekeuring te geven. Hoogleraar Marco te Brömmelstroet benadrukt dat fietsen al lange tijd uiteenlopende snelheden kennen en noemt het plan onwerkbaar. De Fietsersbond (Kees Bakker) stelt dat het probleem vooral ontstaat door gebrek aan ruimte tussen voetgangers en spelende kinderen in winkelgebieden, en pleit voor bredere fietspaden zodat zowel langzaam en snel fietsverkeer veilig samen kan bestaan.
Het ministerie erkent dat verbreding van fietspaden de meest effectieve maatregel is om de veiligheid te verhogen, maar wijst erop dat dit niet overal mogelijk is en veel tijd kost; dat gegeven verklaart volgens de proefhouders deels de keuze voor deze kortetermijntest met snelheidsmetingen. Critici vrezen dat, mocht de proef positief worden beoordeeld, gemeenten straks de bevoegdheid krijgen om vergelijkbare snelheidsbeperkingen op fietspaden in te voeren.
De oorspronkelijke publicatie waarin deze proef aan de kaak wordt gesteld is sterk opinionerend en bevat felle kritiek op de overheid en oproepen aan lezers. Feitelijk blijven twee punten onderscheidend: er wordt in Houten praktisch geëxperimenteerd met een 20 km/uur-limiet zonder huidige handhavingsmogelijkheden, en deskundigen benadrukken dat structurele infrastructuuroplossingen zoals verbreding doorgaans effectiever en uitvoerbaarder zijn dan snelheidsregulering alleen.