Financiering mbo-scholen op de schop: kleinere provinciale scholen winnen, grote steden verliezen

In dit artikel:

Het kabinet gaat de financiering van het mbo grondig aanpassen om scholen minder afhankelijk te maken van studentenaantallen. Minister Letschert (Onderwijs, D66) werkt daarmee verder aan plannen die al waren voorbereid door BBB-minister Moes en NSC-minister Bruins. De wijziging moet vooral voorkomen dat opleidingen in krimpregio’s in de knel komen door dalende leerlingenaantallen, zoals in Zeeland, Groningen, Friesland, Limburg en Drenthe.

Nu krijgt mbo-onderwijs nog vooral geld per student, maar straks komt er een vaste basisbekostiging per instelling, aangevuld met een herverdeling van een deel van het budget. Van de ongeveer 5 miljard euro per jaar gaat 66 miljoen euro anders verdeeld worden. Iedere mbo-school krijgt voortaan een gegarandeerd basisbedrag, dat ongeveer een kwart van de totale bekostiging uitmaakt. Daarnaast komt er 81 miljoen euro per jaar als toegankelijkheidstoeslag voor regio’s met sterke krimp, plus 200 miljoen euro voor regionale samenwerkingsplannen tussen scholen en werkgevers.

De maatregel pakt gunstig uit voor kleinere scholen buiten de grote steden, maar minder goed voor instellingen in dichtbevolkte gebieden. Om forse klappen te dempen, mag geen enkele mbo-instelling er meer dan 4 procent op achteruitgaan; drie scholen worden volgens de berekeningen het zwaarst geraakt. Het nieuwe systeem moet bovendien eenvoudiger worden, omdat het aantal bekostigingsfactoren van zeven naar drie teruggaat.

De hervorming komt op een moment dat de kwaliteit van het mbo onder druk staat: volgens de Onderwijsinspectie voldoet 44 procent van de opleidingen niet aan de basiskwaliteit. Letschert zegt dat de plannen ervoor moeten zorgen dat studenten overal in Nederland goed onderwijs kunnen blijven volgen. Ook voor leerlingen zelf verandert er iets: minderjarige mbo-studenten krijgen straks gratis schoolboeken en andere leermiddelen, maar geen laptops. Invoering van het nieuwe stelsel staat gepland voor 2029.