Financiële afgrond in Halsema's Amsterdam: VVD waarschuwt dat huisbank BNG straks zegt 'dit kunnen we niet meer dragen'

In dit artikel:

Amsterdam stevent volgens recente begrotingscijfers af op een gemeentelijke schuld van 10,9 miljard euro in 2030, tegenover 7,8 miljard euro in 2025. De jaarlijkse rentelasten zouden in dezelfde periode stijgen van iets minder dan 105 miljoen naar bijna 300 miljoen euro. Daardoor neemt het aandeel van rente in de gemeentelijke begroting toe van ongeveer 1 naar ruim 3,5 procent.

De cijfers staan in de begroting voor 2027 van wethouder Financiën Hendrik Jan Biemond en zijn door AT5 geanalyseerd. De oplopende schuld brengt Amsterdam dicht bij een grens van 10 miljard euro die volgens het artikel met de BNG Bank en de NWB Bank is afgesproken. Die grens moet voorkomen dat de gemeente een te groot concentratierisico voor de banken vormt. VVD-fractievoorzitter Daan Wijnants waarschuwt dat nieuwe leningen daardoor mogelijk moeilijker worden. Biemond kon bij de presentatie van de begroting niet garanderen dat de banken Amsterdam boven die grens blijven financieren.

Bij een verdere verslechtering kan Noord-Holland de gemeente onder preventief financieel toezicht plaatsen. Bestuurskundige Tom Overmans benadrukt daarbij dat schulden samen met bezittingen moeten worden beoordeeld, maar waarschuwt wel dat hogere rentelasten minder geld overlaten voor andere noodzakelijke uitgaven.

Het stadsbestuur van PRO en D66 wil de inkomsten verhogen via parkeren en toeristenbelasting. De opbrengst uit parkeervergunningen en parkeergeld moet groeien van 360 miljoen euro in 2025 naar bijna 490 miljoen euro in 2030. De toeristenbelasting stijgt volgend jaar naar 16 procent en moet in 2030 bijna 400 miljoen euro opleveren. Tegelijkertijd loopt de uitvoering van een afgesproken personeelsreductie vertraging op. Van de beoogde 2.500 te schrappen voltijdbanen zouden de eerste 625 voor volgend jaar verdwijnen, maar het college noemt die termijn onhaalbaar. De oppositie verwijt het bestuur dat de besparingen al in de begroting zijn verwerkt terwijl de reorganisatie nog niet is uitgevoerd.

Ook grote investeringsprojecten staan ter discussie. De geraamde kosten van de Oostbrug over het IJ zijn volgens het artikel gestegen van 325 miljoen naar mogelijk 850 miljoen euro. Het stadsbestuur vindt de brug, evenals projecten als OBA Next en de nieuwbouw van theater Meervaart, noodzakelijk en hoopt op financiële steun van het Rijk. Wijnants noemt die verwachting onrealistisch en vindt dat Den Haag niet moet bijdragen aan de brug.

De gemeenteraad bespreekt de financiële plannen naar verwachting begin november opnieuw. Het artikel, dat duidelijk kritisch is over het linkse stadsbestuur, gebruikt de Amsterdamse situatie als waarschuwing voor landelijk beleid van PRO en D66. Het pleit ervoor geen rijksgeld voor de Oostbrug beschikbaar te stellen en Amsterdam zo nodig onder financieel toezicht te plaatsen.