Financieel beleid voetbalclubs onder vuur: 'KNVB moet harder ingrijpen'

In dit artikel:

Nieuw onderzoek van de Hogeschool van Arnhem en Nijmegen (HAN) benadrukt de noodzaak voor de KNVB om de financiële situatie van Nederlandse betaaldvoetbalclubs strenger te monitoren. Volgens onderzoekers Job Gulikers en Willem de Boer fungeert het huidige licentiesysteem als een “nachtclub zonder portier”, waarbij clubs ondanks onverantwoord financieel gedrag toch mogen meedoen. De sportieve prestaties krijgen binnen het systeem te veel prioriteit, wat clubs aanzet tot het nemen van grote financiële risico’s om zo hoog mogelijk te eindigen. Dit leidt ertoe dat bijna alle clubs structureel meer uitgeven dan zij binnenkrijgen, met hoop op winst uit spelerstransfers, wat lang niet altijd lukt.

Het onderzoek komt kort nadat bekend werd dat Vitesse binnenkort de proflicentie verliest vanwege jarenlange financiële en sportieve problemen, een voorbeeld van de kwetsbaarheid binnen het huidige systeem. Terwijl sommige clubs, zoals Ajax, PSV en Feyenoord, ondanks verliezen of eerdere magere financiële jaren nog relatief gezond lijken dankzij een positief eigen vermogen, vertonen andere clubs zoals Fortuna Sittard en NEC zorgwekkende financiële tekorten en een afhankelijkheid van rijke investeerders. Fortuna kampt met een negatief eigen vermogen van 14 miljoen euro en staat onder verscherpt toezicht van de KNVB. NEC is afhankelijk van de steun van miljardair Marcel Boekhoorn, die de club financieel draagkracht geeft, maar waar Gulikers waarschuwt voor risico’s als deze steun wegvalt.

De onderzoekers pleiten voor een herziening van het financieel ratingsysteem (FRS) van de KNVB, dat nu teveel focust op de korte termijn liquiditeit en onvoldoende kijkt naar de structurele financiële gezondheid van clubs. Er wordt benadrukt dat sancties tegen wanbeleid, zoals puntenaftrek bij Vitesse en waarschuwingen aan FC Utrecht, niet transparant zijn en onvoldoende afschrikkend werken. Daarnaast wordt geopperd dat de KNVB strengere, consistentere en duidelijkere handhaving moet toepassen. Ook zou een herverdeling van tv-gelden, waarbij niet alleen sportieve prestaties maar ook investeringen in jeugdopleidingen worden beloond, de perverse prikkels kunnen verminderen.

Jan Willem van Dop, directeur van Go Ahead Eagles, illustreert het dilemma van clubs die kiezen voor ‘gecalculeerde risico’s’ om sportief te kunnen concurreren, maar waarschuwt tegelijkertijd voor de gevaren daarvan. Gulikers vindt dat de focus in het voetbal meer zou moeten liggen op gezonde bedrijfsvoering, waarbij de “rotte appels” aangepakt worden in plaats van gezonde clubs te dwingen meer risico te nemen.

Samengevat concludeert het onderzoek dat het Nederlandse betaald voetbal is gebaat bij een financieel stabielere en eerlijke competitie, waarin gezonde clubs beloond worden en die verhindert dat clubs uit financiële overmoed in de problemen raken. De KNVB erkent het belang van monitoring en zegt licentie-eisen voortdurend te evalueren, maar stelt dat de uiteindelijke verantwoordelijkheid bij de clubs ligt. De publicatie van het volledige rapport komt bovendien binnenkort, waarna mogelijk verdere stappen worden ondernomen.