Film Samuel Paty: hoe een leugen een doodvonnis werd

In dit artikel:

De Franse film *L’Abandon* van regisseur Garenq reconstrueert de moord op geschiedenisleraar Samuel Paty, die op 16 oktober 2020 bij zijn school in Conflans-Sainte-Honorine werd onthoofd door de 18-jarige islamistische extremist Abdoullakh Anzorov. Die kende Paty niet, maar radicaliseerde online en maakte hem verantwoordelijk voor het tonen van spotprenten van Mohammed tijdens een les over vrijheid van meningsuiting. Twee leerlingen wezen Paty tegen betaling aan op het schoolplein.

De film toont de aanslag zelf terughoudend. De nadruk ligt op de gebeurtenissen die eraan voorafgingen: de dertienjarige Zora Chnina, die de les niet had bijgewoond, verzon uit angst voor haar vader dat Paty islamitische leerlingen bewust uit de klas had gestuurd. Haar vader verspreidde daarop online beschuldigingen en Paty’s persoonsgegevens. De islamistische activist Abdelhakim Sefrioui wakkerde de campagne verder aan. Terwijl de bedreigingen toenamen, boden collega’s en schoolleiding volgens de film onvoldoende bescherming, uit angst zelf van racisme te worden beschuldigd.

Garenq laat zien hoe leugens, sociale media, zelfcensuur en bestuurlijke nalatigheid uitmonden in geweld. De film maakt daarbij onderscheid tussen moslims en islamisten en toont ook islamitische ouders die Paty verdedigen. De koele beeldstijl en beheerste reconstructie geven het verhaal de spanning van een politieke thriller, ondanks de bekende afloop.

Nog vóór de première in Cannes leidde *L’Abandon* in Frankrijk tot controverse. Critici vreesden dat de film moslims zou demoniseren en extreemrechts in de kaart zou spelen, mede door politieke samenwerkingen van het productiebedrijf. De makers stellen daar tegenover dat de film vooral de gevolgen van islamistische intimidatie en de verdediging van de vrijheid van meningsuiting onderzoekt. Het Franse ministerie van Onderwijs wil de film vanaf schooljaar 2026-2027 op Franse scholen laten vertonen. Volgens de bespreking geeft de film Paty bovendien zijn menselijke waardigheid en zijn rol als leraar terug.