Fico enige EU-leider bij Moskouse parade - mits zijn vliegtuig Rusland bereikt
In dit artikel:
Als enige EU-regeringsleider wil de Slowaakse premier Robert Fico op 9 mei aanwezig zijn bij de jaarlijkse militaire parade in Moskou, ter gelegenheid van de ‘Dag van de Overwinning’ waarop Rusland de overwinning in 1945 op nazi-Duitsland viert. Vrijwel alle andere Europese leiders mijden deze festiviteiten vanwege de lopende oorlog in Oekraïne. Naast Fico is alleen de Servische president Aleksandar Vucic aanwezig, net als hoge vertegenwoordigers van Rusland’s trouwste bondgenoten zoals Belarus, Cuba, Venezuela en Turkmenistan. Ook de Chinese president Xi Jinping, die voor een vierdaags staatsbezoek in Rusland is, is eregast.
Fico bevestigt hiermee zijn pro-Russische houding binnen de EU, ondanks waarschuwingen van EU-buitenlandchef Kaja Kallas om deelname aan de parade te vermijden vanwege de Russische militaire agressie in Europa. De Baltische staten Estland, Letland en Litouwen blokkeren het luchtruim voor Fico’s en Vucic’s regeringsvliegtuigen, waardoor de kortste vlucht naar Moskou via dat gebied onmogelijk is. Oekraïens luchtruim is gesloten door de oorlog, en een route over Belarus is vanwege sancties en politieke overwegingen lastig, hoewel eerder Hongaarse premier Viktor Orbán nog over Belarus vloog.
Vucic moest daardoor omvliegen via Bakoe in Azerbeidzjan, waar hij gedwongen een tussenstop maakte omdat de luchtverkeersleiding hem geen directe doorgang naar Moskou gaf. Ook Fico wordt hinder ondervonden van het luchtruimverbod en spreekt zelf van een “doelbewuste poging” om zijn bezoek te vertragen, wat kan leiden tot het missen van een geplande ontmoeting met president Poetin.
Dit bezoek volgt op Fico’s eerdere omstreden bezoek aan Moskou in december 2022, waar hij met Poetin sprak over de gasleveranties aan Slowakije. Sinds het begin van de Russische invasie zijn slechts twee andere Europese regeringsleiders in Moskou geweest: de Oostenrijkse bondskanselier Karl Nehammer in april 2022 en de Hongaarse premier Orbán later dat jaar. De deelname van Fico en Vucic aan deze parade onderschrijft hun nauwe banden met het Kremlin temidden van een geopolitiek conflict dat Europa diep verdeelt.