Fico enige EU-leider bij Moskouse parade - maar hij moet via flinke omweg naar Rusland
In dit artikel:
Op 9 mei, tijdens de viering van de Russische 'Dag van de Overwinning', wil alleen de Slowaakse premier Robert Fico als EU-regeringsleider aanwezig zijn bij de militaire parade in Moskou. Zijn deelname onderstreept zijn pro-Russische positie binnen Europa, temeer daar vrijwel alle andere Europese leiders, inclusief de Hongaarse premier Viktor Orbán, de festiviteiten mijden. Naast Fico reist alleen de Servische president Aleksandar Vucic af naar Moskou.
De parade wordt voornamelijk bijgewoond door Russisch bondgenoten zoals Belarus, Cuba, Venezuela en Turkmenistan, plus leiders van door Rusland gesteunde niet-erkende staten Abchazië en Zuid-Ossetië. Een bijzondere gast is de Chinese president Xi Jinping, die voor een vierdaags staatsbezoek in Rusland is.
Fico kreeg onderweg flinke vertraging doordat de Baltische staten hun luchtruim voor zijn regeringsvliegtuig sloten, een maatregel die ook Vucic trof. Het Oekraïense luchtruim blijft gesloten vanwege de oorlog, en vliegen via Belarus is door sancties gecompliceerd. Beide leiders kozen uiteindelijk een omweg via de Zwarte Zee, Georgië en Azerbeidzjan om hun bestemming te bereiken. Fico uitte kritiek op deze vertraging als een doelbewuste poging om zijn bezoek te belemmeren.
De EU, onder leiding van buitenlandchef Kaja Kallas, veroordeelt deelname aan de 9 mei-viering vanwege de Russische oorlog in Oekraïne en oefent druk uit om boycot te handhaven, ook richting kandidaat-lid Servië. Poetin gebruikt de gelegenheid om met zoveel mogelijk wereldleiders te spreken, terwijl Fico’s bezoek ook volgt op eerdere contacten met Rusland over gasleveranties.
Het Slowaakse en Servische bezoek markeren de zeldzame Europese aanwezigheid in Moskou sinds het uitbreken van de oorlog. Eerder waren alleen de Oostenrijkse bondskanselier en Orbán in Moskou geweest. Fico’s keuze en de logistieke uitdagingen illustreren de politieke spanningen binnen Europa rond Rusland en de oorlog in Oekraïne.