Feynman en/of Feiten - D66 saboteert boeren

In dit artikel:

De auteur verwijt de Provinciale Staten van Noord-Brabant (PS) dat zij een opdracht van de Raad van State (RvS) naast zich neerleggen. De RvS had de provincie en boeren opgedragen met elkaar in gesprek te gaan over een substantiële vermindering van stikstofuitstoot. Volgens de auteur dienden boeren daarvoor een plan in dat een reductie van 84 procent beloofde, onder meer met Nederlandse technieken die in België en elders in Europa zijn goedgekeurd. Acht maanden lang kregen zij naar eigen zeggen geen inhoudelijke reactie. Een uitnodiging die D66-gedeputeerde Saskia Boelema vlak voor een debat verstuurde, zou volgens de auteur niet voldoen aan de opdracht om gezamenlijk aan een oplossing te werken.

De RvS wil volgens het stuk bovendien jurisprudentie ontwikkelen over de betekenis van “substantieel”, omdat daarvoor geen exacte wettelijke grens bestaat. De auteur stelt dat Europese en Nederlandse regels ruimte bieden voor maatwerk en voortschrijdend inzicht, maar dat de Brabantse politiek die ruimte niet benut. Ook verwijt hij PS en milieuorganisatie MOB dat zij achter gesloten deuren onderhandelen over reductiedoelen voor bedrijven, terwijl boeren hard worden aangepakt. Als voorbeeld noemt hij Campina, waarvoor volgens hem een reductie van ruim 85 procent bespreekbaar was, tegenover een grote vergunning voor de Amercentrale nabij de Biesbosch.

Het artikel keert zich tegen de eis dat zelfs 90 procent reductie onvoldoende zou zijn zolang een landbouwbedrijf een zogenoemde piekbelaster blijft. Volgens de auteur kan die redenering ertoe leiden dat sectoren achter elkaar worden aangepakt zonder dat een eindpunt ontstaat. Hij ziet daarin ook een bredere politieke aanval op vleesconsumptie. Tegelijk pleit hij ervoor natuurbeleid niet uitsluitend op stikstof te richten, maar ook op hitte, droogte, extreme regenval, invasieve soorten en veranderingen in oceaanstromingen.

Verder betwist de auteur enkele uitgangspunten van het stikstofbeleid. Ammoniakconcentraties zouden volgens hem binnen ongeveer 50 meter van een boerderij sterk dalen; ammoniak dat verder wegwaait, zou slechts enkele uren in de lucht blijven. Satellieten kunnen de concentratie dagelijks meten, terwijl buitenlandse uitstoot volgens hem eveneens bijdraagt aan overschrijding van kritische depositiewaarden in Nederland. Daarom noemt hij een vaste grens van 1.000 meter en een norm van maximaal 2,6 koeien per hectare onvoldoende gebaseerd op werkelijke uitstoot, mestverwerking, veebezetting of natuurimpact.

Tot slot waarschuwt de auteur dat het beperken van de Nederlandse voedselproductie de milieuschade kan verplaatsen naar Zuid-Amerika, Afrika en Azië, waar natuur wordt ontgonnen voor landbouw. Nederland importeert volgens hem al meer calorieën en eiwitten dan het exporteert en onderschat de strategische waarde van boeren. In een geopolitiek onzekere wereld, met risico’s voor olie-, gas- en kunstmestaanvoer, kan afhankelijkheid leiden tot hogere prijzen, mislukte oogsten, honger en migratie. Zijn conclusie is dat technologische verbetering en behoud van voedselproductie volgens hem verstandiger zijn dan productieverboden.