Fertiliteitscentra zien eiceldonoren massaal afhaken: Ine (38) moet kinderwens voorlopig opbergen

In dit artikel:

In België melden zich sinds de aankondiging van nieuwe wetgeving veel minder kandidaten voor anonieme eiceldonatie. In het UZ Gent daalde het aantal aanmeldingen van 46 in 2025 naar slechts 4 in 2026. Van hen konden maar 3 vrouwen aan een effectief donatietraject beginnen. Ook andere fertiliteitscentra rapporteren een scherpe terugval. In UZ Brussel waren er 197 aanmeldingen in 2025, tegenover 81 in de eerste zeven maanden van 2026. Het aantal donoren dat daar daadwerkelijk met een behandeling startte, zakte van 42 naar 6. Bij ZOL Genk daalden de aanmeldingen van 15 naar 3.

Fertiliteitsartsen brengen de daling in verband met een wetsontwerp van 27 februari 2026 dat anonieme gametendonatie wil afschaffen. Donorkinderen zouden vanaf een bepaalde leeftijd de identiteit van hun biologische ouder kunnen opvragen. De wet moet nog advies krijgen van de Raad van State en door het parlement worden goedgekeurd, maar zou uiterlijk op 30 juni 2027 in werking treden. Volgens artsen schrikken zowel de mogelijke gegevensdeling als de onzekerheid over de praktische uitwerking kandidaat-donoren af.

Voor Ine, 38, heeft het tekort directe gevolgen. Na een chemokuur is haar eicelvoorraad sterk verminderd en bestaat er door een BRCA-mutatie in haar familie een risico dat haar eigen eicellen het gen dragen. Omdat ze in haar omgeving geen geschikte donor vond, was ze aangewezen op een anonieme donor. UZ Gent liet haar echter weten dat het voorlopig niet meer automatisch kan helpen. Ine heeft haar behandeling tijdelijk stopgezet en vreest dat haar kinderwens opnieuw wordt uitgesteld. Een zoektocht naar een gekende donor via Facebook leverde wel 59 reacties op, maar geen bruikbare kandidaat.

Een behandeling in het buitenland overweegt ze nauwelijks. Ze vreest daar onvoldoende zicht te hebben op de screening van donoren en de kwaliteit van de zorg, terwijl zo’n traject duizenden euro’s kan kosten. Bovendien worden eicelpuncties doorgaans in België uitgevoerd vanwege kwaliteits- en ethische criteria. Voor spermadonatie kunnen fertiliteitscentra tekorten gemakkelijker opvangen via buitenlandse spermabanken; voor spermadonoren waren ziekenhuizen al grotendeels van het buitenland afhankelijk. Ook hun aanmeldingen dalen wel, onder meer door de onzekerheid over de nieuwe regels.

Artsen vragen de overheid om snel duidelijkheid te geven over het toekomstige systeem, onder meer over de leeftijd waarop donorkinderen gegevens kunnen opvragen en de verplichtingen van donoren rond latere gezondheidsinformatie. Ze pleiten ook voor een nationale campagne om donoren te werven die bereid zijn hun identiteit later bekend te maken. Volgens hen zal het tijd kosten om het huidige aantal anonieme donoren te vervangen. Intussen mogen individuele fertiliteitsklinieken zelf geen brede oproep lanceren. Of Ine opnieuw bij UZ Gent terechtkan, blijft daardoor onzeker.