Feest of protest? Hoe Pride in Parijs, Madrid en Boedapest worstelt met dezelfde vraag als Amsterdam

In dit artikel:

Terwijl Pride Amsterdam eraan komt, speelt in veel Europese steden dezelfde vraag: is Pride vooral een feest of juist een protest? Volgens lhbtq-organisaties en experts is dat debat extra actueel nu Pride-evenementen tegelijk populairder, commerciëler én kwetsbaarder worden door groeiende anti-lhbtq-stemming en incidenten.

In Amsterdam leidde die spanning de afgelopen jaren tot flinke verdeeldheid. De officiële organisator Pride Amsterdam kreeg kritiek dat het evenement te veel draaide om sponsoring en te weinig om activisme en inclusie. Daarom werkte de gemeente in 2023 en 2024 samen met Queer Amsterdam, waarna het evenement Queer & Pride heette. Die samenwerking zorgde echter ook voor ruzies, onder meer over Palestina en de politieke koers van de beweging. Sinds 2025 doet Queer Amsterdam niet meer mee en keert de naam Pride terug. Dit jaar krijgt Amsterdam bovendien extra aandacht omdat ook WorldPride in de stad plaatsvindt.

Dezelfde tweedeling is elders in Europa zichtbaar. In Madrid loopt naast de grote Pride een Critical Pride-mars, in Berlijn bestaat de Internationalist Queer Pride, in Parijs organiseert Pride des Banlieues een alternatieve mars voor lhbtq’s in achtergestelde wijken, en in Londen bestaan varianten als Reclaim Pride, Filth en Black Pride. Die alternatieven leggen nadruk op thema’s als racisme, migratie, Palestina, huisvesting, zorg en rechten van trans personen en sekswerkers.

Volgens Ilga Europe-directeur Chaber hoeven feest en protest elkaar niet uit te sluiten: Pride staat volgens hem in de kern voor de vrijheid om vreedzaam samen te komen. Wel ziet hij dat Pride-organisaties steeds meer onder druk staan door terugtrekkende bedrijven, veranderende politieke verhoudingen en een groeiend gevoel van onveiligheid. In landen als Duitsland waren er vorig jaar extreemrechtse acties rond Pride, en overal in Europa delen organisatoren daarom kennis over beveiliging, vrijwilligersinzet en samenwerking met gemeente en politie.