Extra geld naar Defensie betekent meer druk op bouw en mogelijk hogere prijzen

In dit artikel:

Economen van ABN AMRO waarschuwen dat de extra overheidsuitgaven aan Defensie de Nederlandse bouwsector flink onder druk zetten. Door de NAVO-norm stijgen de defensie-uitgaven de komende jaren tot ongeveer 5 procent van het bbp; vanaf 2035 gaat er jaarlijks minstens 19 miljard euro extra naar Defensie. Die middelen betekenen veel extra vraag naar bouw-, renovatie- en installatiewerk in Nederland.

Het ministerie heeft onder meer nieuwe kazernes en oefenterreinen nodig, projecten die dezelfde aannemers, ingenieurs en installateurs aanspreken als woningbouw, netuitbreiding en onderhoud aan infrastructuur. De sector kampt al met krapte op de arbeidsmarkt, beperkende stikstofmaatregelen en een overbelast elektriciteitsnet. ABN AMRO stelt dat deze combinatie de capaciteit verder beperkt en de kans op hogere prijzen vergroot.

Bovendien verergeren geopolitieke spanningen — met name de Iranoorlog — de kosten van grondstoffen en energie, wat de bouwkosten verder opdrijft. Zonder extra capaciteit of efficiëntere werkwijzen lijkt de doelstelling van jaarlijks 100.000 nieuwe woningen lastig haalbaar, ook al neemt de nieuwbouwproductie dit jaar toe.

Als tegenreactie kunnen de belemmeringen innovatie stimuleren: modulair en fabrieksmatig bouwen biedt volgens de bank meer efficiëntie, kortere bouwtijden en minder druk op het stroomnet. Voor het slagen van zowel defensieopgaven als woningbouw zijn echter keuzes nodig op het vlak van personeel, netcapaciteit en vergunningen om de concurrentie om schaarse middelen te beheersen.