Exporteurs bezorgd door geopolitieke onrust: 'Weinig optimisme over'
In dit artikel:
Het vertrouwen onder Nederlandse exporteurs is vorig jaar gedaald naar het laagste niveau sinds de financiële crisis, meldt branchevereniging Evofenedex op basis van onderzoek dat nog vóór de oorlog in het Midden-Oosten werd uitgevoerd. Directeur Bart‑Jan Koopman waarschuwt dat 2026 opnieuw moeilijk wordt: "Het vertrouwen van ondernemers was al geschonden door de tarievenoorlog van vorig jaar. Door de oorlog in het Midden-Oosten gaat het alleen nog maar verder omlaag." Belangrijke oorzaken zijn hoge importheffingen, handelsbeperkingen en sinds vorige maand de blokkade van de Straat van Hormuz, waardoor scheepsroutes en levertijden sterk onder druk staan.
Op de jaarlijkse bijeenkomst van exporteurs klinken gemengde signalen. Sommigen, zoals Barry Leuverman van koeltechniekbedrijf Oxycom, verwerken nog grote orders voor het Midden-Oosten maar moeten zwaardere logistieke stappen zetten: "Ongeveer 20 procent van onze producten gaat naar het Midden-Oosten... het wordt wel een enorme logistieke operatie om containers om de Straat van Hormuz heen te leiden." Anderen, zoals spanbandenproducent Monique Ansink, merken vooral prijsstijgingen en hogere productiekosten door duurdere grondstoffen en verstoord scheepsverkeer. Ook de situatie bij buitenlandse fabrieken weegt: personeel in Vietnam wordt getroffen door hoge brandstofprijzen, waardoor werkbezoek en productiecapaciteit in gevaar komen.
De onzekerheid raakt niet alleen transport en prijzen, maar ook de veiligheidservaring van klanten in regio’s als Saoedi‑Arabië en Iran. Tegelijkertijd ontstaan tegenreacties: veel bedrijven verschuiven focus naar nabijgelegen, stabiele markten. Evofenedex constateert dat circa 70 procent van de exportomzet vorig jaar uit andere Europese landen kwam, terwijl ondernemers ook meer richting Zuid‑Amerika en Australië diversifiëren om risico’s te spreiden.
Kortom: exporteurs staan voor een combinatie van geopolitieke en logistieke uitdagingen, maar zoeken actief naar spreiding en veerkracht om de impact te beperken.