Experts verwachten juridische gevolgen voor liegende vruchtbaarheidskliniek
In dit artikel:
De grootste Nederlandse vruchtbaarheidskliniek, Medisch Centrum Kinderwens (MCK) in Leiderdorp, heeft jarenlang informatie achtergehouden en onjuiste verklaringen afgelegd tegenover de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ). Volgens onderzoeks- en juridische bronnen misleidde de privékliniek zowel wensouders als zaaddonoren door structureel af te wijken van geldende professionele richtlijnen.
Al sinds ten minste 2015 – toen de IGJ een sectorbreed onderzoek startte – zou MCK stilzwijgend hebben gewerkt met zogenaamde massadonoren en donoren ouder dan de maximale leeftijd van 45 jaar, terwijl in de beroepsrichtlijn maximaal 25 verwekte kinderen per donor zijn toegestaan. Donorzaad bleek bovendien tegen de expliciete wensen van sommige donoren gebruikt te zijn voor bevruchtingen in het buitenland. Die handelswijze maakte het mogelijk meer cliënten snel te helpen en de kosten per behandeling te verlagen, maar bracht ook gezondheids- en ethische risico’s mee: oudere zaaddonoren verhogen medische risico’s voor nakomelingen en kunnen overleden zijn op het moment dat een donorkind vragen heeft over zijn afkomst.
Behalve het verzwegen omzetten van donoren zou MCK ook meldingen achtergehouden hebben over incidenten. Begin 2017 vond naar verluidt een zaadverwisseling plaats; de directie zou dit niet onmiddellijk bij de inspectie hebben gemeld, waarna een medewerker de calamiteit alsnog aan de IGJ meldde.
Experts en juristen noemen het handelen ernstig: het ondermijnt toezicht en het vertrouwen van patiënten. Emeritus-hoogleraar Johan Legemaate en tuchtrechter Mirjam Sombroek wijzen erop dat afwijken van richtlijnen alleen transparant en medisch afgewogen mag gebeuren. Advocaat Mark de Hek spreekt van productiedoelstelling en “fertiliteitsfraude”: donoren zouden zo maximaal zijn benut om meer kinderen te verwekken en omzet te verhogen.
De IGJ doet sinds deze zomer opnieuw onderzoek. Deskundigen verwachten dat alleen aanbevelingen niet volstaan en dat de zaak juridische en disciplinaire gevolgen kan krijgen.