Excuses van kabinet aan 20.000 jongeren die in gesloten jeugdzorg zaten

In dit artikel:

Het kabinet, gemeenten en organisaties uit de jeugdzorg hebben excuses aangeboden aan de ongeveer 20.000 jongeren die de afgelopen twintig jaar in de gesloten jeugdzorg verbleven. Daar kunnen jongeren tegen hun wil worden vastgehouden, beperkt in hun bewegingsvrijheid, vastgepakt of tijdelijk opgesloten. Voor de invoering van deze vorm van zorg kwamen jongeren die niet veilig konden opgroeien vaak in een jeugdgevangenis terecht.

Uit onderzoek blijkt dat de gesloten jeugdzorg veel jongeren eerder extra schade heeft toegebracht dan geholpen. Volgens stichting Het Vergeten Kind kreeg driekwart van de ondervraagde jongeren er meer psychische klachten door. Vooral de zwaarste variant, ZIKOS, leidde tot ernstige kritiek; de aanbieders daarvan boden eerder al excuses aan.

De excuses van nu zijn breder: naast zorgaanbieders spreken ook het ministerie en gemeenten hun spijt uit. Bovendien is 12 miljoen euro beschikbaar gesteld, onder meer om het contact tussen voormalig bewoners te verbeteren. Toch vindt jongerenvertegenwoordiger Jason Bhugwandass dat er onvoldoende naar jongeren is geluisterd, dat het bedrag te laag is en dat meer betrokken organisaties excuses hadden moeten aanbieden. Anne Krijtenburg, die zelf in een instelling verbleef en meedacht over de excuses, noemt die kritiek begrijpelijk, maar ziet de stap wel als een begin.

De politiek wil de gesloten jeugdzorg uiteindelijk beëindigen. Het doel is dat er in 2030 geen nieuwe jongeren meer worden geplaatst en dat resterende locaties met kleinere groepen werken. Hoewel het aantal jongeren is gedaald, verblijven jaarlijks nog ruim 500 jongeren in instellingen. Geschikte en betaalbare alternatieven ontbreken echter nog; honderden jongeren belanden daardoor op ongeschikte plekken, zoals vakantieparken of campings. De excuses vormen daarom volgens betrokkenen een belangrijke eerste stap, maar geen eindpunt.