Ex-premiers De Croo en Wilmès worden minister van staat na jaren zonder benoemingen
In dit artikel:
Ex-premiers Alexander De Croo en Sophie Wilmès zullen naar verwachting nog dit jaar de eretitel minister van staat krijgen, zo bevestigde een regeringsbron aan de redactie. Die onderscheiding wordt in België toegekend aan politici die zich volgens de overheden bijzonder verdienstelijk hebben gemaakt; de beslissing wordt formeel vastgelegd in een Koninklijk Besluit.
De benoeming doorbreekt een pauze van ongeveer zeven jaar: de laatste politicus met die titel was Charles Michel in 2019. In het verleden werden ministers van staat veel frequenter aangeduid, vooral onder premiers als Jean‑Luc Dehaene en Guy Verhofstadt toen er in de jaren 90 en vroege jaren 2000 grote aantallen werden benoemd. Sindsdien is men zuiniger geworden met de titel, mede uit vrees voor inflatie van het predicaat.
Functioneel betekent de titel weinig: het is vooral symbolisch. Mogelijke voordelen zijn een staatsbegrafenis met militair eerbetoon of een speciale nummerplaat; in uitzonderlijke crisissituaties kunnen alle ministers van staat samen de Kroonraad vormen om de koning te adviseren — dat gebeurde nog maar zelden, de laatste keer in 1960 rond de onafhankelijkheid van Congo. Tijdens politieke formaties of ceremoniële gebeurtenissen spelen zij soms een rol als vertrouwenspersonen of eregasten.
Er bestaan geen strikte constitutionele regels voor de benoeming; het is uitgegroeid tot een grondwettelijke gewoonte. In de praktijk doen partijvoorzitters vaak voorstellen aan de premier, waarna de koning formeel tekent. Historisch gezien was de functie ooit een actieve, onbezoldigde ministerspost zonder portefeuille, maar die praktijk verdween en het ambt veranderde in een voornamelijk eerbetoon.
Met de aankondiging lijkt de selectie zich opnieuw te vernauwen: de twee nieuwe benoemingen betreffen beide ex‑premiers die tot nog toe de titel niet hadden. Dat voedt de vraag of in de toekomst alleen voormalige premiers nog in aanmerking komen, en of andere prominente functies zoals Kamervoorzitterschappen nog benoemingen zullen krijgen. Sinds het ontstaan van België zijn er in totaal ruim tweehonderd ministers van staat geweest, waaronder ex‑premiers, partijvoorzitters en een aantal kabinetshoofden van het paleis.