Ex-krijgsgevangene Oleksii (32) uit Oekraïne werd 10 maanden gemarteld en vernederd. 'Mijn kinderen herkenden me niet meer'
In dit artikel:
Oleksii Anulja (32), voormalig kickbokser, beveiliger en vader uit Oekraïne, overleefde tien maanden van gevangenschap, foltering en vernedering nadat hij tijdens de verdediging van Chernihiv door Russische troepen werd gevangengenomen na de inval van februari 2022. In Groningen, uitgenodigd door stichting De Sociale Brigade bij de herdenking van vier jaar oorlog, vertelde hij via een tolk opnieuw zijn aangrijpende verhaal en legde uit waarom hij blijft spreken: „Ik spreek voor hen die het niet overleefd hebben.”
Na gewond te raken en zich twee dagen tussen ruïnes te verbergen, werd hij door een bewoonster verraden en opgepakt. In Russische detentie onderging hij schieten op korte afstand, dreiging van verkrachting, zware mishandelingen, elektroshocks, het zonder verdoving verwijderen van verstandskiezen, steken met een schaar in zijn been en zes dagen bloot en opgehangen aan een haak. Vervolgens zat hij 130 dagen in een kleine isoleercel, staand in zijn eigen uitwerpselen en constant in de gaten gehouden. Twee medegedetineerden werden meteen gedood. Oleksii vertelt dat hij de wil om te leven verloor en enkel zijn kinderen (nu 12 en 7) als houvast hield.
Tegen alle verwachtingen kwam hij vrij bij een gevangenenruil op oudejaarsdag 2022. Toen hij zijn familie herzag was hij onherkenbaar: uitgeput, circa 40 kilo lichter. Kort daarna bleek dat zijn vader levend verbrand was door Russische troepen tijdens de zoektocht naar hem; zijn broer overleefde maar is zwaar gehandicapt. Fysiek heeft Oleksii sindsdien negentien operaties ondergaan en leeft hij met chronische pijn; mentaal worstelt hij nog met trauma’s en het herbeleven van zijn ervaringen.
Zijn getuigenis staat gebundeld in een Russischtalig boek, Jingle BellZ, dat als bewijsstuk bij het Internationaal Strafhof in Den Haag ligt. Hij zoekt een Engelse en Nederlandse uitgever: zolang het verhaal niet breed verspreid is, voelt hij verplicht het telkens opnieuw te vertellen om de waarheid zichtbaar te houden en slachtoffers te vertegenwoordigen. De Tweede Kamer heeft aangegeven met hem te willen spreken. Oleksii uitte ook frustratie over Russische propaganda en onwetendheid in het Westen, en wees op de last die Oekraïne volgens hem voor heel Europa draagt.
Praktisch herstel en persoonlijke veerkracht kregen deze week een symbolisch vervolg: in Zuidlaren mocht hij bij voormalig kickbokslegende Sem Schilt weer bokshandschoenen aantrekken, tegen medisch advies in. Schilt toonde bewondering en gaf hem handschoenen cadeau; het korte trainingsuur gaf Oleksii zichtbaar vreugde en tijdelijk ontsnapping aan zijn trauma’s. Zelf zegt hij dat sporten hem gevormd heeft en dat het bewegen, hoe riskant ook, het waard was.
Oleksii blijft op pad om te vertellen — niet uit behoefte aan aandacht, maar uit plichtsbesef. Zijn doel is dat niemand straks kan zeggen dat ze het niet wisten.