Even een quote halen en weer weg - of kun je als journalist ook iets brengen?

In dit artikel:

In Noord-Zweden ondervinden Sámi-rendierhoeders de gevolgen van de groene transitie. Mijnbouw, bosbouw en windmolenparken beperken het gebied waar hun rendieren grazen en verstoren hun traditionele levenswijze. Hoewel zij aandacht voor hun problemen waarderen, voelen ze zich geregeld gebruikt door journalisten die snel een reactie of toegang tot hun leefwereld verwachten.

Rendierhoeder Henrik Andersson vertelt dat media weinig rekening houden met het ritme van de Sámi. Tijdens het verzamelen en merken van kalveren werkt hij ’s nachts, maar journalisten bellen hem soms vroeg in de ochtend voor een interview. Dat is vermoeiend en extra lastig wanneer het gesprek in het Engels plaatsvindt. Ook wetenschapper Van Gorp ervaart dat journalisten verwachten dat geïnterviewden voortdurend beschikbaar zijn.

Volgens Van Gorp ontstaat er een machtsverschil doordat journalisten bepalen welke verhalen worden verteld, terwijl ze na een reportage vaak weer vertrekken zonder na te gaan wat de gevolgen voor betrokkenen zijn. Daardoor kunnen groepen het vertrouwen in de media verliezen, zoals ook gebeurt bij mensen met een migratieachtergrond die vooral negatief in het nieuws komen.

Andersson ziet een financiële vergoeding voor mensen die langdurig meewerken als mogelijke erkenning. Van Gorp pleit vooral voor betere nazorg, transparantie en inspraak in het eindproduct. Journalisten moeten hun bevoorrechte positie erkennen, rekening houden met het tempo en de omstandigheden van geïnterviewden en verantwoordelijkheid nemen voor de mensen die hun reportages mogelijk maken.